Brief/Verzoekschrift. 1942 (volgens stempel). J. Pronk, Brederodestraat 39, Den Haag. Onbekend (waarschijnlijk een gemeentelijke instantie in Amsterdam, afdeling marktwezen of vergunningen). Noot: De spelling en interpunctie uit het origineel zijn exact overgenomen.

[Stempel bovenin:] Nº 18/27/1 M. 1942

[Potloodnotitie rechtsboven:] Berichten dat het venten tot 't dan met visch venten W is verboden [onleesbaar teken/paraaf]

Mynheer

Daar ik voorzien ben van een
Ventvergunningen
en sedert Januari niet in Amsterdam
zyt geweest vraag ik uw of ik nog
met myn klanten moog bedienen met
versche visch daar ik al jaren ze bediendt
Centrum Zuid

in afwachting

J. Pronk Brederodestraut 39
Den Haag.

Daar ik alle soorten visch mag verkoopen

[Rechtsonder:] om zijde. De brief is een verzoek van J. Pronk uit Den Haag aan een Amsterdamse instantie. De schrijver is een visboer die in het bezit is van een ventvergunning. Hij geeft aan dat hij sinds januari (vermoedelijk 1942) niet meer in Amsterdam is geweest, maar vraagt nu toestemming of hij zijn oude klantenkring in Amsterdam "Centrum Zuid" weer mag gaan bedienen met verse vis. Hij benadrukt dat hij dit al jaren doet en dat hij "alle soorten visch" mag verkopen.

Het handschrift is duidelijk, maar de tekst bevat diverse grammaticale en spellingsfouten die wijzen op een beperkte formele scholing (bijv. "zyt geweest" in plaats van "ben geweest", "moog" voor "mag", "bediendt" met dt, en "Brederodestraut").

De potloodaantekening rechtsboven lijkt een ambtelijk advies of besluit te zijn. Er staat dat aan de aanvrager bericht moet worden dat het venten (met vis) verboden is. De "W" in de aantekening zou kunnen verwijzen naar een specifieke verordening of afdeling. Het document dateert uit 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze context is cruciaal voor het begrijpen van de brief:

1. Schaarste en Distributie: Tijdens de oorlog was voedseldistributie strikt gereguleerd via distributiebonnen en vergunningen. Het verplaatsen van handelswaar tussen steden (Den Haag naar Amsterdam) was aan banden gelegd om zwarte handel tegen te gaan.
2. Regulering van de Handel: De bezetter en de Nederlandse overheid in opdracht van de bezetter probeerden de economie volledig te controleren. Ventvergunningen werden vaak ingetrokken of niet meer verleend om de handel centraal te kunnen sturen en de bevolking makkelijker te controleren.
3. Mobiliteit: Reizen en transport waren lastig door brandstoftekorten en vorderingen van vervoersmiddelen.
4. De afwijzing: De korte potloodnotitie die het verzoek direct lijkt af te wijzen ("is verboden"), past in het beeld van de strenge, bureaucratische controle tijdens de oorlogsjaren, waarbij persoonlijke economische belangen ondergeschikt waren aan de distributieregels van de bezettingstijd. J. Pronk Marktwezen