Archief 745
Inventaris 745-373
Pagina 298
Dossier 2A
Jaar 1942
Stadsarchief

Afschrift van een verzoekschrift (getypt).

30 mei 1942 (met een ambtelijke kanttekening van 5 juni 1942). Van: Salomon de Rood, wonende aan de Valkenburgerstraat 184 II, Amsterdam. Aan: De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en Schoonmaak, Bad- en Zweminrichtingen van Amsterdam.

Origineel

Afschrift van een verzoekschrift (getypt). 30 mei 1942 (met een ambtelijke kanttekening van 5 juni 1942). Salomon de Rood, wonende aan de Valkenburgerstraat 184 II, Amsterdam. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en Schoonmaak, Bad- en Zweminrichtingen van Amsterdam. A f s c h r i f t .

No. 26/7 L.M. 1942
No. 20/12/1 M.1942 8/6.                    Amsterdam, 30 Mei '42.

Verzoek.
Weledelgestrenge Heer.

ik ondergetekende, Salomon de Rood, geboren te Amsterdam, 23 September 1888 van beroep venter, wonende in de Valkenburgerstraat 184 II te Amsterdam, neemt beleefd de vrijheid, het volgende onder Uw aandacht te mogen brengen. ik ondergetekende, moest op 20-10-41 liquideeren en ben op 15 Januari '42 naar het Joodsche werkkamp (Gijselte) gestuurd. Op 19 Mei '42 ben ik echter afgekeurd en naar huis gestuurd. Daar ik 39 jaar venter ~~xxx~~ in aardappelen, groenten en fruit ben geweest, wil ik geen steun hebben. doch verzoekt thans een vergunning van U tegemoet te zien om op een der Joodsche markten te mogen staan met aardappelen, groenten en fruit. Daar ik sinds mijn ontslag (afgekeurd) uit het kamp zonder verdienst zit met mijn huisgezin.
Verzoek ik beleefd bespeodiging van mijn bovengenoemd verzoek.

Hopende op een spoedig en en gunstig
antwoord van Uw Edelgestrenge Heer

Hoogachtend
verblijf ik
S. de Rood.
Valkenburgerstraat 184 II
Amsterdam-C.

De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch-en Schoonmaak, Bad-en Zwemin-
richtingen stelt deze in handen van
den heer Directeur van het Marktwezen
om spoedig advies.

A'dam, 5 Juni 1942. Dit document biedt een indringende blik op de economische uitsluiting en de persoonlijke strijd van Joodse Amsterdammers tijdens de Duitse bezetting.

  • Economische uitsluiting: De afzender, Salomon de Rood, vermeldt dat hij op 20 oktober 1941 moest "liquideeren". Dit verwijst naar de gedwongen stopzetting van Joodse ondernemingen door de bezetter.
  • Dwangvorderingen en werkkampen: De Rood werd in januari 1942 naar werkkamp Gijselte gestuurd. Dit was een van de werkverschaffingskampen die aanvankelijk door de Rijksdienst voor de Werkverruiming werden beheerd, maar onder druk van de nazi’s werden ingezet om Joodse mannen te isoleren en uit te putten.
  • Zelfredzaamheid versus armoede: Ondanks de zware omstandigheden en zijn medische afkeuring, toont De Rood een sterke wil om te werken ("wil ik geen steun hebben"). Hij vraagt om een vergunning voor de speciaal voor Joden ingerichte markten, omdat hij zonder inkomsten zijn gezin niet kan onderhouden.
  • Taalgebruik: Het document bevat enkele typefouten ("bespeodiging", "en en"), wat wijst op de haast of de informele aard van het afschrift. De toon is uiterst onderdanig en formeel ("Weledelgestrenge Heer", "beleefd de vrijheid"), passend bij de toenmalige ambtelijke etiquette. In 1942 was de vervolging van de Joodse bevolking in Nederland in een stroomversnelling geraakt. Sinds september 1941 mochten Joden niet meer deelnemen aan reguliere markten. De bezetter richtte speciale 'Joodsche markten' in (zoals op het Waterlooplein en in de Gaaspstraat) om segregatie af te dwingen.

De situatie voor Salomon de Rood was precair. Werkkamp Gijselte, gelegen in Drenthe, was een van de kampen waar Joden tewerkgesteld werden aan de ontginning van heidegrond. Velen die hier "afgekeurd" werden wegens gezondheidsredenen, keerden terug naar steden als Amsterdam, om slechts enkele maanden later weer te worden opgeroepen voor transport naar de doorgangskampen (Westerbork).

Historische bronnen (zoals het Joods Monument) bevestigen dat Salomon de Rood enkele maanden na dit schrijven, op 3 september 1942, in Auschwitz is vermoord. Zijn verzoek om weer als venter aan de slag te gaan, was een ultieme poging om in een verstikkend systeem van uitsluiting het hoofd boven water te houden.

Samenvatting

Dit document biedt een indringende blik op de economische uitsluiting en de persoonlijke strijd van Joodse Amsterdammers tijdens de Duitse bezetting.

  • Economische uitsluiting: De afzender, Salomon de Rood, vermeldt dat hij op 20 oktober 1941 moest "liquideeren". Dit verwijst naar de gedwongen stopzetting van Joodse ondernemingen door de bezetter.
  • Dwangvorderingen en werkkampen: De Rood werd in januari 1942 naar werkkamp Gijselte gestuurd. Dit was een van de werkverschaffingskampen die aanvankelijk door de Rijksdienst voor de Werkverruiming werden beheerd, maar onder druk van de nazi’s werden ingezet om Joodse mannen te isoleren en uit te putten.
  • Zelfredzaamheid versus armoede: Ondanks de zware omstandigheden en zijn medische afkeuring, toont De Rood een sterke wil om te werken ("wil ik geen steun hebben"). Hij vraagt om een vergunning voor de speciaal voor Joden ingerichte markten, omdat hij zonder inkomsten zijn gezin niet kan onderhouden.
  • Taalgebruik: Het document bevat enkele typefouten ("bespeodiging", "en en"), wat wijst op de haast of de informele aard van het afschrift. De toon is uiterst onderdanig en formeel ("Weledelgestrenge Heer", "beleefd de vrijheid"), passend bij de toenmalige ambtelijke etiquette.

Historische Context

In 1942 was de vervolging van de Joodse bevolking in Nederland in een stroomversnelling geraakt. Sinds september 1941 mochten Joden niet meer deelnemen aan reguliere markten. De bezetter richtte speciale 'Joodsche markten' in (zoals op het Waterlooplein en in de Gaaspstraat) om segregatie af te dwingen.

De situatie voor Salomon de Rood was precair. Werkkamp Gijselte, gelegen in Drenthe, was een van de kampen waar Joden tewerkgesteld werden aan de ontginning van heidegrond. Velen die hier "afgekeurd" werden wegens gezondheidsredenen, keerden terug naar steden als Amsterdam, om slechts enkele maanden later weer te worden opgeroepen voor transport naar de doorgangskampen (Westerbork).

Historische bronnen (zoals het Joods Monument) bevestigen dat Salomon de Rood enkele maanden na dit schrijven, op 3 september 1942, in Auschwitz is vermoord. Zijn verzoek om weer als venter aan de slag te gaan, was een ultieme poging om in een verstikkend systeem van uitsluiting het hoofd boven water te houden.

Kooplieden in dit dossier 100

Andries Agsteribbe Waterlooplein linnen
A. Agsteribbe Waterlooplein lingerie
A. Agsteribbe-Bilder-beek Waterlooplein lappen
A.J.G. Bakker Waterlooplein id.
A. Berclouw Waterlooplein huish. artikelen.
A. Berclouw Waterlooplein huish. artikelen.
A. Berclouw Uilenburg huish. artikelen.
A. Berclouw Waterlooplein huish. artikelen
A.Berelouw Waterlooplein huish.artikelen
A. Besselon Waterlooplein lederwaren
A. Beuclon Waterlooplein lederwaren
Aaron Blaaser Uilenburg geliquideerd
A. Blanes Waterlooplein kousen en sokken
A. Blans Waterlooplein kousen en sokken
A. Boeken Uilenburg groente en fruit
A. Boeken Uilenburg groente en fruit
Abraham Canes Waterlooplein kousen en sokken
A. Copenhagen Waterlooplein textiel
A. Cosman Waterlooplein kousen en sokken
A. David Waterlooplein manufacturen
A. David Waterlooplein manufacturen
Abraham de Vries Waterlooplein textiel
Abraham de Vries Waterlooplein textiel
Abraham de Vries Waterlooplein textiel
A. de Vries Waterlooplein textiel
A. Dotsch Waterlooplein visch
A. Dotsch Waterlooplein visch
A. Dotsch Waterlooplein visch
A. Drubber Waterlooplein kousen en sokken
A. Drukker Waterlooplein kousen en sokken
Alle 100 kooplieden →