Getypte ambtelijke brief (advies). 4 augustus 1942. De waarnemend (wnd.) Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam (gezien de referentie naar de Albert Cuypstraat). Handgeschreven (blauw potlood): Verzonden 5/8
Handgeschreven (blauw potlood): Inspecteurs

Getypt:
VD/HB.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

20/20/2 M. 1. 4 Augustus 1942.

Verzoek L.A.Klippel
inzake voorrang bij
het koopen van levens-
middelen.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 27 Juli j.l.
om advies ontvangen stuk No. 687 L.M.1942., heb ik de eer U te be-
richten, dat het adressant's bedoeling is om voorrang te verkrijgen
bij het koopen van zoogenaamde verdeelvisch op de markt Albert Cuyp-
straat. Ingevolge Uw opdracht wordt de visch op de markten uitslui-
tend verkocht aan het publiek, dat zich daartoe in een rij heeft op-
gesteld; wel is het marktpersoneel opgedragen, om personen, die zich
dagelijks voor het verkrijgen van deze visch in de rij bevinden,
daaruit te doen verwijderen.

Menschelijk gesproken zou er zeker reden zijn om aan het on-
derhavige verzoek te voldoen; ik zie echter vooralsnog - mede gelet
op de consequenties - niet de mogelijkheid om voor dit en nog zoo
vele andere gevallen( ik noem bijvoorbeeld de diabetici en ouden van
dagen) een regeling te treffen, die in de practijk zou voldoen.

Ik moge U mitsdien beleefd in overweging geven op het onder-
havige verzoek afwijzend te beschikken.

De Directeur,
wnd. Dit document is een ambtelijk advies aan de Amsterdamse wethouder voor Levensmiddelen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is een verzoek van een burger, L.A. Klippel, die vraagt om een uitzonderingspositie (voorrang) bij het kopen van vis op de Albert Cuypmarkt.

De "verdeelvisch" waarover gesproken wordt, was vis die onder het distributiestelsel viel. De schaarste dwong mensen tot urenlang wachten in rijen. De directeur erkent de menselijke kant van het verzoek, maar adviseert toch negatief ("afwijzend te beschikken"). Zijn argumentatie is puur pragmatisch en bureaucratisch: als men voor één persoon een uitzondering maakt, volgen er meer (zoals diabetici of ouderen), wat de orde op de markt onbeheersbaar zou maken.

Interessant is de vermelding dat marktpersoneel mensen die "dagelijks" in de rij staan, moet verwijderen. Dit was een maatregel tegen professionele 'rij-staaners' of mensen die probeerden meer dan hun rechtmatige deel te bemachtigen voor de zwarte handel. In augustus 1942 was de Duitse bezetting van Nederland in een grimmige fase beland. De voedselschaarste nam toe en bijna alle levensmiddelen waren op de bon. Vis was een van de weinige eiwitbronnen die nog enigszins beschikbaar waren, maar de aanvoer was onregelmatig, wat leidde tot enorme rijen bij de marktkramen.

De Albert Cuypmarkt was (en is) een centraal punt voor de Amsterdamse voedselvoorziening. De bureaucratische taal in de brief ("Menschelijk gesproken... echter") illustreert de starheid van het bestuur onder de bezetting, waarbij "orde en regelmaat" belangrijker werden geacht dan individuele noden of medische condities. De weigering om zelfs voor diabetici of bejaarden een regeling te treffen, typeert de harde realiteit van de oorlogsjaren in de stad.