Getypte brief (afschrift), voorzien van handgeschreven aantekeningen. 5 oktober 1942. J.L. Strak, Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (vermoedelijk gemeente Hoogeveen). R. Baumstein, verblijvend in Werkverruimingskamp Gijsselte te Hoogeveen. [Rechtsboven handgeschreven:] Markten 149
[Rechtsboven stempel/krabbel:] [onleesbaar]

Afschrift

No.26/11 L.M. '42. [tussenvoeging:] 5 October 1942.

Aan den heer R. Baumstein, [ernaast handgeschreven aantekeningen]
Werkverruimingskamp te
Gijsselte, Hoogeveen.

Naar aanleiding van Uw schrijven aan den
Burgemeester van 4 September j.l., bericht ik U,
dat U geen toegang kunt krijgen op de gewone
markten. Desgewenscht kunt U een plaats krijgen
op een z.g. Joodsche markt.

De Wethouder voor de Levens-
middelen, Wasch- en schoon-
maak-, bad- en zweminrichtingen,

(get.) J.L.Strak.

N.B. Mevr.Mr.Lerner-Post
heeft mij medegedeeld, dat
sedert korten tijd ook
Italiaansche en Hongaarsche
Joden een ster dragen moeten.
(gep.) R.

[Onderaan groot handgeschreven/gestempeld:]
Nº 20/21/5 M. 1942 * Kernboodschap: De brief is een formele afwijzing van een verzoek van de heer Baumstein om toegang te krijgen tot de reguliere markten. Hij wordt verwezen naar de gesegregeerde "Joodsche markt".
* Toon: De toon is ambtelijk, droog en resoluut, typerend voor de bureaucratische uitvoering van discriminerende maatregelen tijdens de bezetting.
* Postscriptum (N.B.): De toevoeging onderaan is historisch zeer relevant. Het meldt de uitbreiding van de draagplicht van de Jodenster naar Italiaanse en Hongaarse Joden. Dit duidt op de steeds nauwer wordende mazen van het net voor de Joodse bevolking in 1942.
* Administratieve sporen: De diverse handgeschreven nummers en aantekeningen wijzen op de archivering binnen een gemeentelijke of kampadministratie. * Periode: Oktober 1942 was een kritieke fase in de Holocaust in Nederland. De grootschalige deportaties naar de vernietigingskampen waren in volle gang.
* Werkverruimingskamp Gijsselte: Dit was een van de vele kampen in Noord- en Oost-Nederland waar Joodse mannen werden samengebracht onder het voorwendsel van 'werkverruiming'. In de nacht van 2 op 3 oktober 1942 (vlak voor de datum van deze brief) werden de meeste van deze kampen ontruimd en de bewoners via kamp Westerbork gedeporteerd. Het feit dat deze brief op 5 oktober is gedateerd, suggereert dat de administratieve molen doordraaide, ook terwijl de doelgroep mogelijk al was weggevoerd.
* Segregatie: De instelling van aparte Joodse markten was een onderdeel van de doelbewuste isolatie van Joden uit het openbare economische en sociale leven, bedoeld om hen onzichtbaar te maken en hun bestaansmiddelen te beperken.
* Mevr. Mr. Lerner-Post: De vermelding van een vrouw met de titel "Meester in de Rechten" in het postscriptum is interessant; zij fungeerde blijkbaar als bron van informatie over de nieuwste antisemitische verordeningen van de bezetter.