Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift). 14 augustus 1942. M. de Groot, Groen van Prinstererstraat 77 huis, Amsterdam. Onbekend (waarschijnlijk de Marktmeester of een afdeling van de Gemeente Amsterdam). [Linksboven:] No 20/22/1 M. 1942 14/8
[Rechtsboven:] 277 / Amsterdam. 14 Augustus 1942
Mijnheer.
Hiermede kom ik ondergetekende.
M. de Groot, Groen van Prinstererstraat 77 huis
met een beleefd verzoek tot u.
ik krijg via de Gemeente vischafslag mijn
toewijzing aal of paling en moet deze volgens
den regi verkopen op den hulp markt aan het
stadion plein, maar aangezien mij de kosten
tezwaar vallen namelijk f 3,50 voor een bakfiets
daar het te ver is voor een handkar, en de toe-
gewezen aal en paling zo klein is het voor u wel
begrijpelijk moet zijn dat deze boven omschreven kosten
voor mij tezwaar zijn.
Zoo verzoek ik u beleefd mijn overschrijving te verleen
naar een plaats op de Lindengracht.
Ik wensch de overschrijving maar voor tijdeliken
aard, daar wanneer de toestand anders is en
de handel weer vrij is, weer op de oude plaats
te mogen verkopen.
Hoopende van u gunstig
antwoord te mogen ontvangen
teeken ik Hoogachtend.
M. de Groot In deze brief verzoekt M. de Groot, een visboer uit de Staatsliedenbuurt (Groen van Prinstererstraat), om zijn standplaats te mogen verplaatsen. Vanwege de distributieregels ("volgens den regi" – regime/reglement) is hij verplicht zijn toegewezen portie aal en paling te verkopen op de hulpmarkt bij het Stadionplein.
De kern van zijn bezwaar is economisch van aard:
1. Afstand: Het Stadionplein is te ver om met een handkar te bereiken.
2. Kosten: Hij moet een bakfiets huren voor 3,50 gulden, wat voor die tijd een aanzienlijk bedrag was.
3. Rendement: De toegewezen hoeveelheid vis is te klein om deze transportkosten te rechtvaardigen.
Hij verzoekt daarom om een standplaats op de Lindengracht (Jordaan), die aanzienlijk dichter bij zijn woonadres ligt. Opvallend is dat hij benadrukt dat dit een tijdelijk verzoek is "wanneer de toestand anders is" (refererend aan de oorlog en de bijbehorende beperkingen). Het document dateert uit augustus 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De economie was in deze periode strikt gereguleerd via distributiestelsels en centrale toewijzingen (de "vischafslag").
De "hulpmarkt aan het Stadionplein" werd in de oorlogsjaren ingericht om de voedselvoorziening in Amsterdam-Zuid te spreiden en de druk op de centrale markten te verlichten. Voor kleine zelfstandigen zoals De Groot zorgde dit echter voor logistieke problemen. De brandstofschaarste zorgde ervoor dat transport per handkar of (gehuurde) bakfiets de enige optie was.
De terminologie "wanneer de toestand anders is en de handel weer vrij is" is een voorzichtige, eufemistische manier om te verwijzen naar de hoop op het einde van de bezetting en de terugkeer naar een vrije markteconomie. De brief geeft een zeldzaam inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrijd van kleine Amsterdamse handelaren tijdens de oorlogsjaren. M. de Groot Gemeente Amsterdam