Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift). 20 november 1942. Carl Wilhelm Friedrich Piere, wonende aan de Gelderschekade 70-I te Amsterdam. De Heer Directeur (van het Marktwezen Amsterdam). [Linksboven stempel/aantekening:]
Nº 20/32/1 M. 1942 21/11
[Rechtsboven:]
372
Amsterdam - 20 - 11. 42.
[Midden boven, handtekening/paraf:]
nu. Insp
[Salulatie:]
Geachte Heer Directeur
[Brieftekst:]
Ondergetekende Carl, Wilhlm, Friedrich, Piere
vraagt beleefd een mondeling onderhoud met
u Edele Heer, om mijne gevoelens aan u kenbaar te
maken.
Om op een van uwe Markten te mogen werken
daar het mij is verboden hier in mijn woonplaats te
werken op u markten, daar ik overal mag werken
in nederland zooals, Utrecht, Eindhoven, s-Hagenbosch,
Haarlem, Zaandam, Delft, Gouda, Tilburg, Maastricht,
Boxtel, Nijmegen, Zwolle en nog zoo alle markten
daar de kosten te hoog zijn zoude ik zoo gaarne in mijn
woonplaats willen werken zooals voorheen.
Hiermede wil ik uwe Heer mondeling, mijn werk wat
ik verkoopt zuiver een uitleg van willen geven.
Tevens ben ik lid van Nering en Ambacht.
[Afsluiting:]
Hopende een gunstig antwoord van u edele Heer te mogen ontvangen
U. D. W. d. [Uw Dienstwillige Dienaar]
Carl Piere
[Linksonder adres:]
Gelderschekade 70 I
A’dam. C.
[Aantekening in de marge, schuin geschreven:]
Onderhoud heeft geen zin. afwijzen. 25-11-42 [geparafeerd]
[Aantekening onderaan:]
Nee S hij houdt zich niet aan de voorw.
Insp. h is astroloog 21/11 in 20/32/2 * Inhoud: De afzender, Carl Piere, verzoekt om een gesprek met de directeur van het marktwezen. Hij mag blijkbaar in de rest van Nederland wel op markten staan, maar in zijn eigen woonplaats Amsterdam is hem dit verboden. Hij wil toelichten wat hij precies verkoopt en benadrukt dat hij lid is van de (door de bezetter verplichte) organisatie 'Nering en Ambacht'.
* Taalgebruik: De brief is geschreven in een wat plechtig, maar grammaticaal niet geheel foutloos Nederlands (bijv. "mijn werk wat ik verkoopt").
* Besluitvorming: De ambtelijke reactie in de kantlijn is kort en krachtig: "Onderhoud heeft geen zin. afwijzen." De reden hiervoor wordt onderaan de brief duidelijk.
* Cruciaal detail: De inspecteur noteert onderaan: "h is astroloog". Dit verklaart de afwijzing. Tijdens de Duitse bezetting werden beroepen als astroloog, waarzegger en spiritist door de autoriteiten vaak als 'asociaal' of ongewenst beschouwd en geweerd van de openbare markten. Dit document stamt uit november 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. De gemeente Amsterdam stond onder toezicht van de Duitse bezetter. Het Marktwezen hanteerde strikte regels over wie op de markt mocht staan. Voor de afzender was het lidmaatschap van 'Nering en Ambacht' (de nationaalsocialistische koepelorganisatie voor het midden- en kleinbedrijf) niet voldoende om de argwaan over zijn beroep als astroloog weg te nemen. Het feit dat hij elders in het land wel mocht werken, suggereert dat het Amsterdamse beleid ten aanzien van 'waarzeggerij' op de markt strenger was dan elders. De Gelderschekade ligt in het oude centrum (toen deels grenzend aan de Jodenbuurt), wat destijds een zeer levendig maar ook nauwgezet gecontroleerd gebied was. Gemeente Amsterdam Marktwezen