Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. [Links boven, handgeschreven:] 20/35/2.
[Stempel, rood:] No. ~~10/39/5~~ M. 1942 [handgeschreven:] 15
[Rechts boven, handgeschreven:] Marktw. 518

No.1055 L.M.1942 [Rechts:] Aanwyzing tydelyke hulpmarkten.

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam,
Vrydag, 8 Januari 1943.

[Handgeschreven aantekeningen in de marge en door de tekst: "Beer", "Af. III", "Yoca", "beeld 15/1/43", "7" en diverse parafen/handtekeningen waaronder "H. Th. Meyer".]

Op voorstel van den Wethouder voor de Levensmiddelen,Wasch- en schconmaak-,bad- en zweminrichtingen wordt het volgende besluit genomen
De Burgemeester van Amsterdam,
Gezien het rapport van den Directeur van het Marktwezen,d.d.21 December 1942,No.18/3975 M (No.1055 L.M.1942);
Gelet op het advies van den Hoofdcommissaris van Politie van 30 December 1942;
Voorts gelet op art.7,lid 2 van de Verordening op den Dienst van het Marktwezen;

B e s l u i t :

met ingang van 1 Januari 1943 voor den tyd van ten hoogste één jaar aan te wyzen:
1o. als tydelyke hulpmarkt van de algemeene dagmarkt:
A I. uitsluitend voor den Zaterdag,de Noordermarkt,onder bepaling dat het hoofdgedeelte van deze markt,behalve door de Noorderkerk,begrensd zal worden door de lynen,getrokken in de verlengden van den Noordelyken en den Westelyken gevel dier kerk,door de lynen getrokken in het verlengde van den rand van het verhoogde voetpad aan de Noordzyde van de Westerstraat en door den rand(aan de marktzyde)van de klinkerbestrating van den openbaren weg langs de Prinsengracht;het overige gedeelte van het marktterrein der Noordermarkt wordt gevormd door een langs de Prinsengracht,ter hoogte van die markt gelegen strook,breed 3 meter,gemeten uit den wal;
II. uitsluitend voor den Zaterdag,de Ten Katestraat van de Bellamystraat tot de Jan Hanzenstraat;
III. de Hasebroekstraat van de Ten Katestraat tot de Nicolaas Beetsstraat en de Nicolaas Beetsstraat van de Hasebroekstraat tot de Kinkerstraat,met dien verstande,dat aldaar geen versche visch ter markt zal mogen worden gebracht;
IV. uitsluitend voor den Zaterdag,het Mosplein en wel het geheele straatgedeelte,Oostelyk van het in het midden van het Mosplein gelegen plantsoen met inbegrip van de beide voetpaden gelegen tusschen den Noordelyken en Zuidelyken ryweg van het Mosplein;
V. uitsluitend voor den Zaterdag,de Sumatrastraat tusschen de Bankastraat en den Insulindeweg,onder bepaling,dat aldaar uitsluitend levensmiddelen en bloemen ter markt mogen worden gebracht;
VI. uitsluitend voor den Zaterdag,de Jan Evertsenstraat van de Admiralengracht tot het Mercatorplein,onder bepaling,dat aldaar uitsluitend levensmiddelen en bloemen,ter markt mogen worden gebracht;
VII. de Ten Katestraat van de Bellamystraat tot de Jan Hanzenstraat van des Maandags tot en met des Vrydags,met dien verstande, dat op deze dagen aldaar uitsluitend versche visch ter markt zal mogen worden gebracht;

C.S.Stadhuis
A'dam 1--'43

[Rechtsonder, handgeschreven:] 20

--- * Administratieve stijl: De tekst is opgesteld in de formele, ambtelijke stijl van de vroege jaren 40, gekenmerkt door de toenmalige spelling (zoals tydelyke, vrydag, visch) en het gebruik van de naamvalsvormen (van den, der). Opvallend is het ontbreken van spaties na komma's in de getypte delen, wat veel voorkwam bij het gebruik van typemachines om papierbreedte te besparen of door snelle verwerking. Er staat een typfout in de tekst: "schconmaak" in plaats van "schoonmaak".
* Inhoud: Het besluit wijst specifieke locaties in Amsterdam aan als tijdelijke hulpmarkten voor een periode van maximaal één jaar. Het gaat om locaties in de Jordaan (Noordermarkt), Oud-West (Ten Katestraat, Hasebroekstraat), Amsterdam-Noord (Mosplein), de Indische Buurt (Sumatrastraat) en De Baarsjes (Jan Evertsenstraat).
* Regulering: Voor elke locatie gelden specifieke beperkingen wat betreft de dag (meestal zaterdag) en het type goederen (vaak uitsluitend levensmiddelen en bloemen, soms expliciet geen vis of juist uitsluitend vis).
* Handtekeningen en annotaties: De diverse handgeschreven krabbels en nummers duiden op een proces van interne circulatie langs verschillende diensten (zoals Marktwezen en Politie) ter archivering en uitvoering.

--- Dit document stamt uit januari 1943, een periode waarin Nederland bezet was door nazi-Duitsland. De burgemeester van Amsterdam was op dat moment Edward Voûte, een door de bezetter aangestelde burgemeester.

De instelling van deze "hulpmarkten" moet worden gezien tegen de achtergrond van de oorlogseconomie en de distributie van schaarse goederen. Door de rantsoenering en de toenemende voedselschaarste was een strikte regulering van de handel in levensmiddelen noodzakelijk. Door extra marktlocaties aan te wijzen, kon de gemeente de spreiding van consumenten over de stad beter reguleren en de toevoer van producten naar de verschillende wijken faciliteren. Het feit dat vis apart wordt genoemd in de restricties (punten III en VII), wijst op de specifieke hygiënische eisen of distributieregels die voor deze productgroep golden tijdens de bezettingsjaren. H. Th Marktwezen Politie Stadhuis