Officieel gemeentelijk besluit / bekendmaking (doorslag van een getypt document).
Origineel
Officieel gemeentelijk besluit / bekendmaking (doorslag van een getypt document). 19 januari 1943. - 2 -
3o. als tijdelijke hulpmarkt van de brandstoffenmarkt:
1: de Beitelhaven;
2. het Motorkanaal over een lengte van 8 meter gemeten uit den walmuur langs de Meeuwenlaan;
3. de Distelhaven;
4. de Singel (Zuidzijde) van de Beulingstraat tot voor perceel Singel 454;
5. de Amstel (Oostzijde) van de Overamstelstraat tot de Jan Bernardusstraat;
6. de Raamgracht (Noordzijde);
7. de Hugo de Grootgracht (Noordzijde) tusschen de Van Houweningenstraat en de brug vóór de Frederik Hendrikstraat;
8. de Uilenburgergracht (Zuidzijde);
9. de Oudeschans (Oostzijde) van de brug bij de Nieuwe Batavierstraat tot de Oostersche Kade.
10. het Westerdok, begrensd door het terrein, gelegen tusschen het Westerdok en den Westerdoksdijk over een lengte van dertig meter naar het Noorden en twintig meter naar het Oosten, gemeten van uit het Zuid-Oostelijk begin van deze begrenzing;
11. de Lijnbaansgracht (Noordzijde) vanaf de brug over de Reguliersgracht, tot en met het gedeelte voor perceel Lijnbaansgracht No.380;
4o. als tijdelijke hulpmarkt van de Centrale Markt, uitsluitend voor den aanvoer van aardappelen, het openbare Gemeentewater van de (resp. het):
a. Brouwersgracht (Noordzijde) tegenover de perceelen Brouwersgracht 176-208;
b. Dijksgracht (Oostzijde) langs perceel 3e Wittenburgerdwarsstraat 3 - 5 over een lengte van 35 meter;
c. Motorkanaal (Zuidzijde) over een lengte van 35 meter vanaf perceel Motorkade No.1;
d. Prinsengracht (Noordzijde) tusschen de Utrechtschestraat en den Amstel;
e. Kostverlorenvaart (Zuidzijde) tusschen de Vaartstraat en de Vlietstraat;
f. Plantage Muidergracht (Noordzijde) tegenover de perceelen Plantage Muidergracht 137-151.
B. te bepalen, dat voorzoover de onder A II, IV, V en VI genoemde markten betreft met den Zaterdag gelijkgesteld zullen worden: de dag voor Hemelvaartsdag, de dag voor Kerstmis en de Oudejaarsdag.
Amsterdam, 19 Januari 1943.
De Burgemeester voormoemd,
V o û t e
de Gemeentesecretaris,
J.F.Franken
/ onder bepaling, dat de Boom- en Bloemmarkt des Vrijdags en de hulpmarkt van die markt op Zaterdag niet voor 10 uur v.m. mag aanvangen.
C.S.Stadhuis
A'dam 1-'43 Dit document is een ambtelijke uitwerking van een besluit om de distributie van schaarse goederen in Amsterdam te reguleren. Het betreft hier specifiek de aanwijzing van openbare wateren en kades als tijdelijke marktplaatsen.
Opvallende punten:
* Logistiek via water: De hulpmarkten bevinden zich vrijwel allemaal aan grachten of kanalen. Dit wijst erop dat de aanvoer van brandstoffen (zoals turf, hout of kolen) en aardappelen in deze periode nog grotendeels per schip (dekschuiten/arken) plaatsvond.
* Gedetailleerde lokalisering: De locaties worden zeer specifiek omschreven met huisnummers en exacte afmetingen in meters, wat duidt op een strikte handhaving van de openbare ruimte.
* Regulering van tijd: Sectie B stelt bepaalde feestdagen gelijk aan de zaterdag qua marktregels, wat wijst op een strakke planning van de marktdagen om de toevoer naar de bevolking te spreiden.
* Taalfout: In de ondertekening staat een typfout: "voormoemd" in plaats van "voornoemd". Het document dateert van 19 januari 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
- Schaarsheid en Distributie: In 1943 was er een nijpend tekort aan alles. Brandstoffen en voedsel (aardappelen) waren op de bon. De "hulpmarkten" waren noodzakelijk omdat de reguliere markten de enorme logistieke druk van de distributie niet aan konden, of omdat er gezocht werd naar locaties dichter bij de woonwijken om transportbewegingen te minimaliseren.
- Bestuur onder Bezetting: Het document is ondertekend door Edward Voûte. Hij was de regeringscommissaris/burgemeester van Amsterdam, aangesteld door de bezetter na het ontslag van burgemeester De Vlugt. Hoewel Voûte geen lid was van de NSB, voerde hij het beleid van de Duitsers uit.
- De Winter van '43: Januari 1943 was een periode waarin de kou zorgde voor een grote vraag naar brandstof. De aanwijzing van extra plekken voor de "brandstoffenmarkt" was een directe reactie op de crisisbeheersing in de stad.
- Centrale Markt: De verwijzing naar de "Centrale Markt" betreft de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, die destijds het zenuwcentrum van de Amsterdamse voedselvoorziening vormden. De hulpmarkten dienden als dependances hiervan.