Ambbtelijk memorandum / brief (Algemene Zaken Model No. 14). 21 mei 1942 (volgens stempel); het incident vond plaats op 14 februari 1942. [Linksboven in stempelkader]
B.IJ BLAD VAN:
M. No. 21 / 5 / 1 / 1942
DOORGEZONDEN: 10/3-42.

[Midden boven, handgeschreven]
onderwerp:
restitutie en kwijtschelding
marktgeld
aan J. Koning.

[Rechtsboven]
[in rood potlood/stempel]: 21/5/21 M
23/3/42 Ng
W. e. m.

[Hoofdtekst]
Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat de brandstoffenhandelaar J. Koning, Langenhorst 45 I, Amst., Mij heeft medegedeeld, dat zijn lichter, genaamd „De Hoop”, groot 124 ton, waarmede hij ligplaats innam aan de Brandstoffenmarkt Visschersdijk, voor het kalenderjaar 1942, op 14 Februari 1942 is gezonken en inmiddels voor afbraak is verkocht.
Koning voornoemd is door het zinken van zijn lichter, waarop hij tevens woonde, zonder middelen van bestaan gekomen en heeft steun moeten aanvragen. Terzake verschuldigde marktgeld ad f 124.— heeft hij den eersten termijn ad f 31.- voldaan; hij verzoekt hem restitutie van het te veel betaalde marktgeld te verleenen en kwijtschelding van de resterende drie termijnen. Inwilliging van dit verzoek lijkt mij billijk. Indien Koning voornoemd het vaartuig volgens maand- en weektarief had doen liggen, zou hij tot 14 Februari j.l. verschuldigd zijn geweest een bedrag van (1 x 124 x f 0.10 = f 12.40 + 2 x 124 x f 0.02 ... [tekst loopt buiten beeld])

[Linksonder]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 * Situatie: De brandstoffenhandelaar J. Koning heeft een zware tegenslag te verduren gehad tijdens de Tweede Wereldoorlog (1942). Zijn lichter "De Hoop", die hij zowel zakelijk gebruikte als waarop hij woonde, is in februari gezonken. Hierdoor is hij niet alleen zijn bedrijfsmiddel kwijt, maar ook zijn woning en inkomen, waardoor hij afhankelijk is geworden van sociale steun.
* Juridische/Financiële context: Het document behandelt een verzoek tot financiële coulance. Er was een jaarlijks marktgeld van 124 gulden verschuldigd voor de ligplaats aan de Visschersdijk. Koning had de eerste termijn al voldaan, maar vraagt nu om teruggave van het overschot en kwijtschelding van de rest.
* Beoordeling: De opsteller van het memorandum (vermoedelijk een ambtenaar van de afdeling Algemene Zaken) adviseert positief op het verzoek. De term "billijk" (redelijk/rechtvaardig) geeft aan dat de menselijke maat hier wordt toegepast op basis van de uitzonderlijke omstandigheden.
* Berekening: Aan het eind van het document wordt een herberekening gestart om te bepalen wat de kosten zouden zijn geweest als Koning slechts per maand/week had betaald tot het moment van het zinken, om zo het restitutiebedrag te onderbouwen. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse administratieve afhandeling van persoonlijke tragedies tijdens de Duitse bezetting in Nederland. Hoewel de oorlog op de achtergrond woedt, bleven de gemeentelijke bureaucratie en de regels omtrent marktgelden en belastingen gewoon functioneren. Het toont de kwetsbaarheid van kleine ondernemers en de rol van de lokale overheid in het bieden van financiële verlichting bij rampen zoals het zinken van een woonschip/bedrijfsvaartuig. De locatie "Visschersdijk" duidt op een centrale handelsplek (waarschijnlijk in Amsterdam, gezien de referentie "Amst." en het type formulier).