Handgeschreven brief (klacht). Onbekend (anoniem in dit fragment). De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat, Amsterdam. No 25/17/1 M. 1942 26/5
Amsterdam 24. 5. 42

Aan den Weledel Heer Directeur van het Marktwezen Jan van Galenstraat Amsterdam

Geachte Heer

Deze is dienende het volgende onder U aandacht te brengen Donderdag 21.5.42 tussen 17. en 18 uur probeerde ik aal te kopen op de Markt in de Albert Cuypstraat de koopman genaamd Postumes waar ik bij stond gaf te kennen dat hij alleen aan zijn vaste klanten aal verkocht want daar verkoopt hij des winters voor duur geld ook zijn vis aan, drie agenten van Politie kwamen zoo aan lopen en daar verkocht hij aal aan, een Dame die niet in de rij stond kreeg 5 pont de verdere kennissen kregen aal want die noemde hem bij zijn naam de overrige menschen die in de rij stonden kregen niets. Nu geeft des smorgens een uit het wachtend publiek nummers uit en als dat die Kooplui komen dan zeggen zij daar heb ik niets mede te maken, ik zal wel kopen aan wie ik wil een enkele geeft wel eens nummers uit dan gaat het geregeld maar dat is hoogst zelden zaterdag 23 deze heb ik van des voormiddags 6 uur te 18 uur op de markt geweest doch ik heb niets machtig kunnen worden want de de vriendjes en vaste klant gaan voor!! dat Systeem huldigen de meeste Kooplui een toestand die onhoudbaar is Vrijdag 22 Mei tussen 13 en 14 uur. In deze brief beklaagt een Amsterdamse burger zich over de gang van zaken op de Albert Cuypmarkt tijdens de bezettingsjaren. De kern van de klacht is de oneerlijke verdeling van schaarse goederen (in dit geval aal/paling).

De briefschrijver signaleert drie vormen van favoritisme door koopman Postumes:
1. Vriendjespolitiek: Vaste klanten en kennissen die de koopman bij naam noemen, krijgen voorrang.
2. Corruptie van gezag: Politieagenten die komen aanlopen, worden direct bediend terwijl anderen in de rij staan.
3. Willekeur: Het systeem met nummers om de volgorde te bepalen (georganiseerd door het publiek zelf) wordt door de kooplui genegeerd met het argument dat zij zelf bepalen aan wie zij verkopen.

De frustratie van de schrijver is groot: er wordt melding gemaakt van een dag (zaterdag 23 mei) waarop de persoon van 6:00 uur 's ochtends tot 18:00 uur 's avonds op de markt heeft gestaan zonder iets te kunnen bemachtigen. Het document dateert uit mei 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland. In deze fase van de oorlog werd de voedselschaarste steeds nijpender en was bijna alles op de bon. Verse vis, zoals de genoemde aal, was een gewild product dat vaak buiten de officiële distributie om (de 'zwarte handel' of via gunsten) werd verkocht.

Dergelijke klachtenbrieven aan het Marktwezen waren in die tijd talrijk. Ze bieden een unieke inkijk in de sociale erosie en de dagelijkse overlevingsstrijd van burgers. Het feit dat zelfs politieagenten worden beschuldigd van het aannemen van gunsten, illustreert hoe de normale rechtsorde onder druk stond. De Albert Cuypmarkt was (en is) een van de belangrijkste distributiepunten voor voedsel in Amsterdam, waardoor spanningen daar sneller opliepen. Marktwezen Politie