Archiefdocument
Origineel
8 september 1942 (handgeschreven), 15 september 1942 (administratieve verwerking). Nº 26/14/1
M. 1942 [paars stempel] 15/9 [handgeschreven]
Volendam 8/9/42
L.S.
Vr. Siene Stationsstraat
2 Volendam is onder
behandeling
[Signatuur: J.H. Brouwer]
arts
Volendam
n.i. Insp. [onderstreept]
Israëlitisch Denmanhuis [?] * Fysieke staat: Het document is een klein, losbladig briefje met duidelijke sporen van administratief gebruik. De paarse stempel "M. 1942" is een officieel kenmerk van de Medische Afdeling van de Joodse Raad voor Amsterdam.
* Handschrift: Er zijn twee verschillende handen zichtbaar. De hoofdtekst is geschreven in een vlot, rechtopstaand doktershandschrift (waarschijnlijk van arts J.H. Brouwer). De onderste twee regels ("n.i. Insp." en de regel daaronder) zijn in een ander handschrift en met een andere pen toegevoegd, vermoedelijk door een ambtenaar van de Joodse Raad tijdens het verwerken van de aanvraag.
* Inhoud: De verklaring bevestigt dat een zekere "Vr. Siene" (mogelijk een afkorting voor Vrouwe Siene of Siemons) aan de Stationsstraat 2 in Volendam onder medische behandeling is. De notitie onderaan ("n.i. Insp.") staat waarschijnlijk voor "naar informatie Inspecteur", wat duidt op een verificatieproces. Het laatste woord is lastig leesbaar; gezien de context van de Joodse Raad en medische zorg in Amsterdam in 1942, lijkt "Denmanhuis" (een Joods verzorgingstehuis) een waarschijnlijke interpretatie. Dit document stamt uit een kritieke periode in de Tweede Wereldoorlog (september 1942), waarin de deportaties van de Joodse bevolking uit Nederland in volle gang waren. De Medische Afdeling van de Joodse Raad speelde een centrale rol in het beoordelen van medische verklaringen die werden ingediend om uitstel van transport (een zogenaamde 'Sperre') te verkrijgen.
Artsen, zoals Dr. Brouwer in Volendam, schreven dergelijke attesten vaak in een poging hun patiënten te beschermen. Het document illustreert de bureaucratische weg die een dergelijke verklaring aflegde: van een lokale arts naar de inspectie van de Joodse Raad in Amsterdam. Het feit dat de verklaring uit Volendam komt, herinnert eraan dat ook buiten de grote steden Joodse inwoners en lokale artsen met de maatregelen van de bezetter en de administratie van de Joodse Raad te maken hadden. J.H. Brouwer L.S.