Ambtelijk rapport/brief van de dienst Marktwezen Amsterdam. 15 december 1942 (met een latere apostille van 28 december 1942). Een ambtenaar van het Marktwezen (getekend G. v. Raat). De Inspecteur van het Marktwezen te Amsterdam. Nº 26/19/1 M. 1942

Aan den Heer Inspecteur
Marktwezen: Alhier

Hedenmorgen, tijdens mijn marktdienst op de
Dapperstraat, constateerde ik om ± 11 uur, dat plaatshou-
der D. Pietersma, plaats No 110, geboren 11 juni 1904,
wonende Wagenaarstraat 113hs, pakjes gezouten bliek
verkocht, buiten toewijzing om. Hij had ongeveer 100 pakjes
op zijn kar en verklaarde dat hij in Augs/Sept. 3 tonnen
bliek had gekocht van K. Voortman, Zuideinde 57,
te Monnikendam.
Daar toendertijd de bliek nog niet onder de
toewijzing viel, dacht hij vrij uit te gaan en ze te
mogen verkoopen op zijn marktplaats. Hij heeft nu
nog thuis staan ongeveer 30 KG. en zou gaarne met
verkoop hiervan door willen gaan tot hij uitverkocht
is.
Ik heb den Heer van Duinkhoven van één en ander
telefonisch in kennis gesteld, en op zijn aanraden
de verkoop door laten gaan, doch wel rapport opgemaakt.
Hierbij gaat een verklaring van de firma K. Voortman,
Monnikendam, dat Pietersma indertijd 3 tonnen
bliek bij hem heeft gekocht.

De Ambtenaar th. Marktwezen
(w.g. G. v. Raat)
A.dam. 15/12.'42.

(Toegevoegde kanttekening onderaan in ander handschrift:)
m.i. bestaat er geen bezwaar
om aan Pietersma toe te
staan de in zijn bezit zijnde
30 KG. bliek op zijn marktplaats
te verkoopen.

28-12-'42 (geparafeerd) In dit document rapporteert een marktmeester over een incident op de Dappermarkt in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Een koopman, D. Pietersma, werd betrapt op het verkopen van gezouten bliek (kleine vis) zonder dat hij hiervoor de benodigde "toewijzing" (distributievergunning) had.

Pietersma verweert zich door te stellen dat hij de voorraad al in de zomer van 1942 had ingekocht, voordat de strikte distributieregels voor dit specifieke product van kracht werden. De ambtenaar heeft na telefonisch overleg met zijn superieur (Van Duinkhoven) besloten de verkoop tijdelijk te gedogen, maar wel proces-verbaal op te maken. Uit de latere aantekening onderaan (gedateerd 28 december) blijkt dat de dienst uiteindelijk coulant was en toestemming gaf om de resterende 30 kilo alsnog te verkopen. Dit document is een treffend voorbeeld van de bureaucratische controle op de voedselvoorziening in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vanwege de schaarste was bijna elk voedingsmiddel onderworpen aan "toewijzing". De dienst Marktwezen hield streng toezicht op de Amsterdamse markten om de zwarte handel te beperken en te zorgen dat goederen via de officiële distributiekanalen werden verkocht.

De Dapperstraat was (en is) een van de belangrijkste marktlocaties in Amsterdam-Oost. Het document toont ook de menselijke kant van de bureaucratie: hoewel er een overtreding is geconstateerd, wordt er naar een praktische oplossing gezocht voor een kleine handelaar die zijn rechtmatig verkregen voorraad wil uitverkoopen.