Archief 745
Inventaris 745-376
Pagina 255
Dossier 100
Jaar 1942
Stadsarchief

Archiefdocument

13 Augustus 1942

Origineel

13 Augustus 1942 [Handgeschreven rechtsboven: Dri. of Dr.]

WINTEROPSLAG 1942/1943 (onderstreept)

I. Voor opslag benoodigde hoeveelheden:
a. 75 wagons koolrapen,
b. 75 " uien,
c. 75 " wortelen.

Ad. a.
Koolrapen kunnen in schepen c.q. in kelders worden opgeslagen. Ver-
eischen bijna geen onderhoud.

Ad b en c.
Uien en wortelen kunnen gedeeltelijk in het Koelhuis van Marktwezen
en gedeeltelijk in lichters c.q. pakhuizen worden opgeslagen. Uien en
wortelen vereischen als ze in kistjes verpakt in het koelhuis wor-
den opgeslagen, weinig onderhoud.

II. Ook roode en witte kool (sluitkool) komen voor opslag in aanmerking.
Kool vereischt groot onderhoud. Daarom hiervan betrekkelijk weinig
opslaan. (of niet weinig, doch dan zeer vroeg opslaan.)

III. De grossiers bestellen de groenten bij Bureau Velders. De groente
blijft het eigendom van de grossiers.

IV.
In het Koelhuis van Marktwezen is naar schatting ruimte voor opslag
[Handgeschreven in de kantlijn: 200-250] voor ~~250 tot 300~~ wagons groenten.
Van deze ruimte moet echter een deel gereserveerd worden voor de
Centrale Voedselvoorziening en wel voor opslag van 100 wagons groen-
ten. Voor opslag van groenten voor de algemeene voorraadvorming is
dus beschikbaar een ruimte voor 150 tot 200 wagons groenten.

V.
VATGROENTEN (onderstreept)
Gerekend is op:
3000 vaten zuurkool }
4000 " snijboonen }
4000 " spercieboonen } + 180 Kg. per vat.
4000 " andijvie }
totaal 15000 vaten.

Zuurkool wordt gedurende een groot deel van den win-
ter bijgemaakt. Van dit artikel kan dus steeds aanvulling plaats vin-
den.

VI. Wijze van bewaring van vatgroenten. (onderstreept)
De vaten zuurkool moeten binnenshuis worden opgeslagen. Vaten
zuurkool kunnen niet buiten liggen. Bij Marktwezen is hiervoor wel
plaats te vinden, n.l.
I. in de emballageloods
II. in de exportloods.

De in totaal 12000 vaten snijboonen, spercieboonen en andijvie kunnen
niet allemaal op het grasveld op het marktterrein liggen. Er zal dus
elders kelderruimte moeten worden ~~geleverd.~~ [geleverd is doorgestreept met een handgeschreven paraaf/krabbel eroverheen].

[Handgeschreven handtekening/krabbel] Amsterdam, 13 Augustus '42
[Paraaf in rode inkt] Dit document is een logistiek overzichtsplan voor de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het beschrijft de noodzakelijke capaciteit en locaties voor de opslag van wintergroenten.

  • Logistieke Complexiteit: Het document toont de diversiteit aan opslagmethoden die nodig waren: koelhuizen, schepen (lichters), kelders en loodsen (emballage- en exportloods). Er wordt onderscheid gemaakt tussen groenten die "groot onderhoud" (zoals kool) en "weinig onderhoud" vereisen.
  • Kwantificering: Er wordt gerekend in "wagons" (waarschijnlijk treinwagons) voor losse groenten en "vaten" voor geconserveerde groenten. De specificatie van 180 kg per vat duidt op een hoge mate van standaardisatie voor de rantsoenering/voorraadvorming.
  • Handgeschreven Wijzigingen: De correctie in sectie IV (van 250-300 naar 200-250 wagons) suggereert dat de beschikbare ruimte in het Koelhuis van Marktwezen beperkter was dan aanvankelijk gedacht, wat de druk op de voedselvoorziening onderstreept.
  • Eigendom en Distributie: Sectie III is cruciaal: hoewel de overheid (via Bureau Velders) de regie voert, blijven de grossiers juridisch eigenaar van de voorraad. Dit wijst op een hybride systeem van private handel onder strikte overheidscontrole. Het document dateert van augustus 1942, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland zich verhardde en de schaarste aan voedsel en middelen toenam.

  • Voedselvoorziening in Oorlogstijd: De "Centrale Voedselvoorziening" en "Bureau Velders" (onderdeel van het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd) waren verantwoordelijk voor het eerlijk verdelen van de schaarse middelen en het voorkomen van hongersnood.

  • Marktwezen Amsterdam: De centrale markt (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) speelde een vitale rol als logistiek knooppunt. De genoemde 'exportloods' en 'emballageloods' bevonden zich op dit terrein.
  • Vatgroenten: In een tijd zonder wijdverspreide diepvries-technologie was het inzouten of fermenteren (zuurkool) van groenten in houten vaten de primaire methode om zomeroogsten te bewaren voor de winter. De enorme hoeveelheid van 15.000 vaten laat de schaal van de stedelijke voedselbehoefte zien.

Samenvatting

Dit document is een logistiek overzichtsplan voor de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het beschrijft de noodzakelijke capaciteit en locaties voor de opslag van wintergroenten.

  • Logistieke Complexiteit: Het document toont de diversiteit aan opslagmethoden die nodig waren: koelhuizen, schepen (lichters), kelders en loodsen (emballage- en exportloods). Er wordt onderscheid gemaakt tussen groenten die "groot onderhoud" (zoals kool) en "weinig onderhoud" vereisen.
  • Kwantificering: Er wordt gerekend in "wagons" (waarschijnlijk treinwagons) voor losse groenten en "vaten" voor geconserveerde groenten. De specificatie van 180 kg per vat duidt op een hoge mate van standaardisatie voor de rantsoenering/voorraadvorming.
  • Handgeschreven Wijzigingen: De correctie in sectie IV (van 250-300 naar 200-250 wagons) suggereert dat de beschikbare ruimte in het Koelhuis van Marktwezen beperkter was dan aanvankelijk gedacht, wat de druk op de voedselvoorziening onderstreept.
  • Eigendom en Distributie: Sectie III is cruciaal: hoewel de overheid (via Bureau Velders) de regie voert, blijven de grossiers juridisch eigenaar van de voorraad. Dit wijst op een hybride systeem van private handel onder strikte overheidscontrole.

Historische Context

Het document dateert van augustus 1942, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland zich verhardde en de schaarste aan voedsel en middelen toenam.

  • Voedselvoorziening in Oorlogstijd: De "Centrale Voedselvoorziening" en "Bureau Velders" (onderdeel van het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd) waren verantwoordelijk voor het eerlijk verdelen van de schaarse middelen en het voorkomen van hongersnood.
  • Marktwezen Amsterdam: De centrale markt (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) speelde een vitale rol als logistiek knooppunt. De genoemde 'exportloods' en 'emballageloods' bevonden zich op dit terrein.
  • Vatgroenten: In een tijd zonder wijdverspreide diepvries-technologie was het inzouten of fermenteren (zuurkool) van groenten in houten vaten de primaire methode om zomeroogsten te bewaren voor de winter. De enorme hoeveelheid van 15.000 vaten laat de schaal van de stedelijke voedselbehoefte zien.

Locaties

Amsterdam

Kooplieden in dit dossier 12

Auto's met aanhangwagens 4
Auto's met aanhangwagens 4
E. Kool 497
E. Kool 497
Luxe auto's -
Luxe auto's -
Paard en wagens 193
Paard en wagens 193
R. Kool 1205
R. Kool 1205
W. Kool 1155
W. Kool 1155

Gerelateerde Documenten 4