Notities/Verslag van een bespreking. 24 februari 1942. [Stempel/Kader: 10 X.]
[Rechtsboven:] VD/HG.

[Linkermarge in rood potlood:]
Spoed heden.
1 ex. zenden aan: J.H.H.
Jhr. Roëll
C. Schölvinck
J. Visser
F. v Meurs
Breuning

N o t i t i e s van een bespreking op Dinsdag 24 Februari 1942 ten kantore van den Dienst van het Marktwezen van den Directeur van het Marktwezen, den heer C.F. Sixma ~~en~~, de heeren J.J. Sieburgh, J. Broerse en H.A. van Duinhoven van het Marktwezen en de heeren Jonkheer A.C. Roëll, Hoofd van de Afdeeling Vervoer van het Bureau Voedselvoorziening in Oorlogstijd, C. Schölvinck, waarnemend Chef van de Autobevrachtingsdienst in Den Haag, J. Visser, Chef van de Afdeeling Motorbrandstofwegverkeer van het Departement van Waterstaat, ~~de heer~~ F. van Meurs, Gemeentelijk Adviseur, ~~de heer~~ Ir. Janssonius van den dienst Publieke Werken, en ~~de heeren~~ Breuning en Van Brienen van de Rijksverkeersinspectie te Amsterdam.

O n d e r w e r p : Ombouw op persgas van tuindersauto's.

[Linkermarge in blauw/zwart potlood:]
T, gezien de kwaliteit der beh. auto's — en de gasinstallatie [gevolgd door een kruisverwijzing X]

De heer Sixma herinnert aan zijn brief van 5 Januari jl. aan het Bureau Voedselvoorziening in Oorlogstijd inzake het vervoer van tuindersproducten naar de Centrale Markt en de moeilijkheden, die hiermede in het aanstaande voorjaar zijn te verwachten in verband met de benzineschaarschte. In de maand Mei kan de groote aanvoer van de tuindersbedrijven rondom Amsterdam worden verwacht en om dit vervoer te kunnen opvangen is het noodzakelijk, dat een aantal tuindersauto's worden omgebouwd voor het gebruik van geperst gas. Het blijkt, dat reeds 54 vergunningen voor een dergelijke ombouwing door de betreffende instanties zijn verleend, doch het is ~~te verwachten~~ [daarboven geschreven: mogelijk], dat ~~niet meer~~ [daarboven geschreven: misschien] dan 40 van deze auto's zullen worden omgebouwd. Aangezien de tuinders zelve deze ombouw niet kunnen bekostigen, dient de betreffende financiering van overheidswege te worden bekeken. Hierbij moet direct de vraag gesteld worden of een dergelijke zaak productief is te maken. Het is namelijk gebleken, dat de betreffende kosten binnen twee jaar moeten zijn opgebracht omdat ~~het niet aannemelijk wordt geacht~~ [daarboven geschreven: naar men aanneemt met de], dat een omgebouwde auto langer dan twee jaar meegaat. [Verwijzing naar kantlijnnotitie T]. Het eerste en belangrijkste probleem is derhalve de questie van de financiering. Waar echter met het ombouwen geruimen tijd is gemoeid, dient, zoolang een en ander nog niet is tot stand gekomen een tijdelijke oplossing te worden gezocht. Dit probleem moet derhalve in de tweede plaats worden bezien.

De heer Roëll zegt ten aanzien van de financiering, dat hij oorspronkelijk had gedacht aan inschakeling van de [daarboven geschreven: Particulieren of] Middenstandsbanken. Na onderzoek is hem echter gebleken, dat dit een niet zeer hoopvol vooruitzicht ~~scheen~~ [daarboven geschreven: heeft], omdat dergelijke banken in de eerste plaats een rente verlangen van 7% 's jaars terwijl men de betreffende auto in onderpand verlangt. In de practijk zal van een oplossing in deze richting dus niet veel terecht komen. Daarom moet ge- Het document is een verslag van een ambtelijk overleg tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van de problematiek is de logistieke dreiging voor de voedselvoorziening van Amsterdam. Door de oorlogsomstandigheden is er een nijpend tekort aan benzine ("benzineschaarschte"). Om de aanvoer van groenten van het omliggende platteland naar de Centrale Markt in mei 1942 veilig te stellen, moeten vrachtwagens worden omgebouwd naar persgas (een alternatieve brandstof in de vorm van samengeperst lichtgas of methaan).

De tekst toont de bureaucratische en financiële hobbels:
1. Technische staat: De auto's zijn vaak van slechte kwaliteit, waardoor de investering in een gasinstallatie (die circa twee jaar meegaat) risicovol is.
2. Financiering: Tuinders kunnen de ombouw niet zelf betalen. Banken vragen een te hoge rente (7%) en eisen de auto als onderpand, wat voor de ondernemers ongunstig is.
3. Tijdsdruk: De mei-piek nadert, waardoor er gezocht moet worden naar een snelle, tijdelijke oplossing.

De handgeschreven correcties suggereren een kritische revisie van de notulen, waarbij termen als "te verwachten" worden afgezwakt naar "mogelijk" of "misschien", waarschijnlijk om de onzekerheid van de prognoses te benadrukken. Dit document past in de bredere context van de Nederlandse distributie en voedselvoorziening tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1942 begon de schaarste aan vrijwel alle grondstoffen, waaronder brandstof, kritieke vormen aan te nemen. Het "Bureau Voedselvoorziening in Oorlogstijd" (BVO) speelde een centrale rol in het draaiende houden van de voedselketen onder toezicht van de bezetter.

Het gebruik van alternatieve brandstoffen zoals persgas en houtgasgeneratoren was in deze jaren wijdverbreid voor civiel transport, aangezien vloeibare brandstoffen door de Wehrmacht werden gevorderd. De bespreking illustreert de nauwe samenwerking tussen gemeentelijke diensten (Marktwezen Amsterdam) en landelijke inspecties om de honger in de steden voor te blijven, een strijd die later in de oorlog (de Hongerwinter) verloren zou gaan.