Afschrift van een brief/ambtelijk schrijven. 13 mei 1942. [Linksboven:]
AFSCHRIFT voor den heer
Directeur van het Marktwezen
te Amsterdam

[Rechtsboven:]
13 Mei 1942
489 [handgeschreven]

[Groot stempel middenboven:]
Nº 46^A/96/7 M.. 1942 15/5 [handgeschreven fractie]
[handgeschreven paraaf/notitie in rood en zwart:] m.v.u. dett [?]

[Midden:]
18/4-23 K.W.
Str./dR.
Ned. Visscherij Centrale
J.v. Stolberglaan 3
's-G R A V E N H A G E

[Handgeschreven paraaf:]
Prop. [?]

[Body:]
Den laatsten tijd wordt te Amsterdam gerookte
paling aangevoerd, die slechts uiterst zwak gerookt
is, opdat zij zoo weinig mogelijk gewichtsverlies
zal ondergaan. Op die wijze wordt dan door den roo-
ker [doorgestreept typefoutje] tegemoetgekomen aan het nadeel, dat hij heeft
door de vaststelling van zijn marge. Het is mij
niet bekend of U de aflevering van een dergelijk
product veroorlooft, mijnerzijds kan ik er niet
tegen optreden, zoolang de smaak goed is en bederf
nog niet ingetreden. Ik verwacht echter van deze
praktijk voor den zomer groot nadeel, omdat het
zoo zwak gerookte product in het warmer jaargetijde
onvoldoende houdbaar zal blijken.

[Ondertekening:]
De Directeur van den Keuringsdienst
van Waren,
(get.) Straub

Voor afschrift
[handgeschreven paraaf] L.

[Rechtsonder handgeschreven:]
46A
o.d.m. Dit document betreft een waarschuwing over de kwaliteit van gerookte paling die op de Amsterdamse markt wordt gebracht. De kern van de klacht is dat de paling "uiterst zwak" gerookt wordt.

De reden hiervoor is puur economisch: door de paling korter te roken, verdampt er minder vocht en blijft het gewicht van de vis hoger. Omdat de winstmarges van de palingrokers door de overheid zijn vastgesteld (gefixeerd), proberen zij hun inkomsten te beschermen door zoveel mogelijk gewicht te behouden bij de verkoop.

De Directeur van de Keuringsdienst van Waren, Straub, signaleert een handhavingsprobleem: zolang de vis op het moment van keuring niet bedorven is en goed smaakt, heeft hij geen wettelijke grond om in te grijpen. Hij uit echter zijn ernstige zorgen over de volksgezondheid en productkwaliteit met het oog op de naderende zomer, aangezien zwak gerookte vis veel sneller bederft. Het document dateert uit mei 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Deze periode kenmerkte zich door schaarste, distributie en strikte prijsbeheersing door de bezetter en de Nederlandse bureaucratie (zoals de 'marge' waar in de brief naar verwezen wordt).

De "Ned. Visscherij Centrale" was een organisatie die in de oorlogstijd een centrale rol speelde in de regulering van de visserijsector. De brief illustreert de spanning tussen de economische overlevingsdrang van ondernemers onder een restrictief regime en de kwaliteitsstandaarden van toezichthouders zoals de Keuringsdienst van Waren. Creatieve oplossingen om prijsvoorschriften te omzeilen (zoals het minder ver roken van vis) waren een bekend fenomeen in de oorlogseconomie. K.W. Marktwezen