16 juli 1942 (Handgeschreven bovenaan:)
M. Ruijter – Inspecteur – M. Lijburgh
ter kennisneming

(Rechtsboven:)
VD/HB.

46A/120/3 M.
16 Juli 1942.

Afslagpercentage voor gepelde en ongepelde garnalen.

den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Bij brief van den Burgemeester d.d. 2 October 1941 No. 921 L.M.1941 werd ik gemachtigd, zulks in afwijking van het in de Verordening op de Heffing van markt-, standplaats- en ventgelden opgenomen afslaggeld van 5 %, om voor aal en zoetwatervisch, welke door de Gemeentelijke Vischmarkt onder de kleinhandelaren worden verdeeld een percentage van 2 % te heffen. Sedert 18 Mei 1942 worden ook de voor Amsterdam bestemde ongepelde en gepelde garnalen / door de Vischmarkt verdeeld, waarvan tot nu toe het in de Verordening voorgeschreven afslagpercentage van 5 % is geheven(vide mijn brief d.d. 8 Mei j.l. No.46A/4/24 M.). Thans is gebleken, dat de winstmarge zoowel voor ongepelde als voor gepelde garnalen niet zoodanig is, dat bovengenoemd percentage van de grossiers-inzenders geheven kan blijven, reden waarom de Nederlandsche Visscherijcentrale heeft verzocht voor deze garnalen het afslaggeld ook op 2 % te stellen. De grossiers betalen aan de pellerijen per 5 pond ongepelde garnalen f 5,50, terwijl de maximumprijs van deze garnalen gepeld op den gemeentelijken afslag bedraagt f 6,25. De winstmarge voor 5 pond gepelde garnalen bedraagt derhalve 75 cent; daarvan moet betaald worden gemiddeld 10 cent vrachtkosten en wanneer 5 % wordt geheven 31 cent afslaggeld; het overblijvende is dan te gering om de kosten der grossiers te dekken en nog eenige winst over te houden.

Voor de ongepelde garnalen is de situatie zoodanig, dat de grossiers inkoop moeten betalen f 0,39 per kg; de vracht per kg. bedraagt f 0,10; algemeene kosten f 0,01, terwijl bij een heffing van 5 % afslaggeld f 0,03 moet worden betaald aan de Gemeente; de grossier mag maximaal verkoop maken f 0,55 per kg., zoodat slechts f 0,02 per kg. bruto winst overblijft waaruit alle risico’s(waarvan bederf bij warm weer de voornaamste is) moeten worden bestreden. Aangezien de aanvoeren momenteel in verband met de oliepositie zeer gering zijn, is het zenden van garnalen met de huidige kosten niet zeer aantrekkelijk; de Nederlandsche Visscherijcentrale verwacht dan ook, bij verlaging van het afslaggeld, een ruimeren aanvoer naar Amsterdam, hetgeen van belang is voor de voedselvoorziening.

Ik moge U derhalve beleefd verzoeken te willen bevorderen, dat ik bij Besluit van den Burgemeester worde gemach-

(Handgeschreven in de linker marge:)
Garnalen

(Handgeschreven berekeningen linksonder:)
0,0625 / 1.25 / 0,0625 / 2 / 0,12 50
0,0055 / 5 / 27 5 / 0,0055 / 2 / 0,0110

--- Dit document is een ambtelijk verzoek om een belastingverlaging (afslaggeld) op de verhandeling van garnalen op de Amsterdamse vismarkt. De kern van het betoog is dat de huidige winstmarges voor grossiers te klein zijn door de vastgestelde maximumprijzen en de hoge kosten.

De brief geeft een gedetailleerd inzicht in de prijsopbouw van die tijd:
* Gepelde garnalen: Bij een verkoopprijs van f 6,25 per 5 pond blijft er na aftrek van inkoop, vracht en de huidige 5% belasting (31 cent) slechts 34 cent over voor de grossier.
* Ongepelde garnalen: Hier is de marge nog nijpender. Van een verkoopprijs van f 0,55 per kg blijft na aftrek van inkoop (f 0,39), vracht (f 0,10), overhead (f 0,01) en belasting (f 0,03) slechts f 0,02 winst over. Volgens de opsteller is dit onvoldoende om bedrijfsrisico's zoals bederf op te vangen.

Het argument voor verlaging naar 2% is tweeledig: het gelijktrekken met de tarieven voor aal en zoetwatervis, en het stimuleren van de aanvoer naar Amsterdam.

--- Het document dateert uit juli 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De historische context is op verschillende punten in de tekst direct merkbaar:

1. Voedselvoorziening: De nadruk op de "voedselvoorziening" onderstreept de precaire situatie in de steden, waar tekorten aan proteïnerijk voedsel dreigden.
2. Prijsbeheersing: Er is sprake van strikte overheidsregulering met maximumprijzen. Dit was nodig om inflatie en zwarte handel tegen te gaan, maar legde een enorme druk op de marges van handelaren.
3. Brandstofschaarste: De verwijzing naar de "oliepositie" duidt op het grote tekort aan brandstof voor vissersschepen en transportmiddelen, wat de aanvoer van verse vis en garnalen ernstig belemmerde.
4. Bestuur: De brief is gericht aan de Wethouder voor de Levensmiddelen, een cruciale post in oorlogstijd, verantwoordelijk voor de distributie en betaalbaarheid van voedsel in de gemeente. De handgeschreven berekeningen in de marge tonen de ambtelijke controle op de genoemde cijfers.