Ambtsverslag / rapportage betreffende markttoezicht. 20 april 1942. Waarschijnlijk een marktmeester of controleur, getekend "Nieuwenhoff". [Links boven in blauw potlood:] Inschrijving [?]
[Bovenaan midden:] № 46A/121/1 M. 1942 6/5

Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen
Alhier.

Mej. Pedro kreeg op Dinsdag 20 April een
toewijzing van 20 kilo aal.
Daar Mej. Pedro niet met deze aal op de
markt was gekomen vroeg ik haar, waar zij die
aal had verkocht. Zij deelde mij mede, dat
zij de aal aan haar vaste klanten verkocht had.
Ik gaf haar te kennen dat zij, door de haar
toegewezen aal niet op de markt te brengen,
zij de kans liep van verdere toewijzing uitgesloten
te worden. Toen vertelde zij mij dat haar
zoon nog van de vischmarkt moest komen, en
ik niet moest denken dat zij die aal klan-
destien zou verkoopen, nee zoo iets deed zij
niet. Ik zei haar voor dat er iets verkocht werd,
ik eerst wilde zien, met hoeveel aal zij aan
de markt kwam. Toen haar zoon de aal
later op de markt bracht, schatte ik de
hoeveelheid op ± 10 kilo.
De aal werd ongesorteerd verkocht tegen
de prijs van 84 cent per half kilo.

A’dam 20 April 1942
[Handtekening:] Nieuwenhoff.

[Rechtsonder:] WA. Dit document is een officieel verslag van een onregelmatigheid op de Amsterdamse vismarkt tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is een vermoedelijke overtreding van de distributieregels door een handelaarster, Mej. Pedro.

Zij had een officiële toewijzing gekregen van 20 kilo aal (paling), maar verscheen aanvankelijk niet op de markt met de waar. Wanneer zij hierop wordt aangesproken, bekent ze eerst de aal aan haar vaste klanten te hebben verkocht (buiten de markt om). Nadat de controleur dreigt met uitsluiting van toekomstige leveringen, herroept zij haar verklaring en beweert dat haar zoon de vis nog moet brengen. Wanneer de vis uiteindelijk arriveert, blijkt het echter slechts om ongeveer de helft van de toegewezen hoeveelheid te gaan (circa 10 kilo). Dit suggereert dat de overige 10 kilo inderdaad illegaal ("klandestien") was doorverkocht.

De rapportage eindigt met de vermelding van de verkoopprijs: 84 cent per pond (half kilo), wat waarschijnlijk de destijds vastgestelde maximumprijs was. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was er sprake van een strikt distributiestelsel en prijsbeheersing om schaarste tegen te gaan. Handelaren kregen via rijksbureaus specifieke hoeveelheden goederen toegewezen die zij verplicht waren via de officiële kanalen (zoals de openbare markt) tegen vastgestelde prijzen te verkopen.

Het buiten de markt om verkopen van goederen aan "vaste klanten" werd beschouwd als klandestiene handel of zwarte handel. De autoriteiten traden hier streng tegen op omdat het de eerlijke verdeling van het schaarse voedsel ondermijnde. Ambtenaren van het Marktwezen hadden de taak om toe te zien op de naleving van deze regels. De term "klandestien" in de tekst is typerend voor de juridische en maatschappelijke context van die oorlogsjaren. Marktwezen WA