is tusschen de commissie en de
kooplieden, met het volgende als
zij hun zin niet krijgen overgaan
tot kankeren, schelden en
eindelijk is het zoover dat zij
overgaan tot geweld, terwijl in
deze tijd, orde, rust en discipline
geboden zijn. Ik was er trotsch
op dat er mede collega's waren,
die zitting hadden in genoemde
Commissie, die medewerkte aan
de nieuwe ordening en alles
zooveel mogelijk in eigen hand
was, voor een goede verdeeling.
reden ik U beleefd verzoek
deze Commissie veilig te stellen
en dat orde, rust en discipline
gehandhaafd blijven op de
vischmarkt.
Met beleefde groeten,
Hoogachtend,
J.H. Schenkenberg
Conradstraat 188 I
Amsterdam. De brief schetst een grimmig beeld van de situatie op de Amsterdamse vismarkt. De auteur, J.H. Schenkenberg, rapporteert over een escalerend conflict. De kooplieden zijn het blijkbaar niet eens met een "nieuwe ordening" die door een aangestelde commissie wordt doorgevoerd om de "verdeeling" (distributie van vis) te reguleren.

De tekst illustreert de spanningen tussen de gevestigde handel en nieuwe administratieve regels. Interessant is de woordkeuze: "kankeren" wordt hier in de oude betekenis van aanhoudend mopperen of vitten gebruikt. De auteur positioneert zich aan de kant van de autoriteit en de commissie (waar zijn "collega's" in zitten) en hecht grote waarde aan "orde, rust en discipline". De brief is een dringende oproep tot beveiliging van de commissieleden die met geweld bedreigd worden. De brief is afkomstig van de Conradstraat in Amsterdam, een straat in de Czaar Peterbuurt die eind 19e eeuw werd bebouwd voor de arbeidersklasse en kleine burgerij. In deze periode ondergingen de Amsterdamse markten grote veranderingen. De stad probeerde de handel te centraliseren en te reguleren om de hygiëne en de belastinginning te verbeteren.

De "vischmarkt" waarnaar verwezen wordt, zou de vismarkt op de Dam of later de centrale vismarkt aan de De Ruijterkade kunnen zijn. Dergelijke moderniseringen stuitten vaak op fel verzet van de traditionele kooplieden, die hun vrijheid en inkomsten bedreigd zagen. De naam Schenkenberg is historisch verbonden aan diverse Amsterdamse inwoners uit de middenstand; mogelijk was de auteur zelf een marktmeester of een betrokken buurtbewoner met een administratieve functie. J.H. Schenkenberg