Proces-verbaal of ambtelijke rapportage betreffende een overtreding van marktreglementen. III

(namen) Daar de door mij bij Sluis vernoemde versche aal en paling wordt toebereid om te worden gerookt, en ook werkelijk is gerookt volgens Sluis vernoemd, terwijl er geen schriftelijke toestemming was om den versche aal en paling, welke was bedoeld om versch te worden verkocht, te rooken hebben onderstaande personen hiermede een overtreding begaan van art 6 van het Reglement op de veiling van visch in den Gemeentelijken Afslag te Amsterdam.

En wel:
Gijsbert Westland, geb 14-11-05, Noorderweg 47;
Lambert Westland, geb 23-8-82, Schipperskaai 45;
Joost Kwart, geb 28-2-03, Eemnesserweg 15;
Gijsbert Zeeman, geb 25-5-85 Reinlaanbaan 54;
terwijl van den 5den persoon niet vaststaat of dit is geweest
1e Hendrik Zeeman, geb. 5-8-86, Valchenaanstr 125;
of 2e Hendrik Zeeman, geb 14-9-97, Valchenaanstr 121;
allen te Huizen

In verband met het feit dat door ondergeteekende wordt vermoed dat al dit rooken is gedaan mede opdat den aal clandestien om hoogere prijzen te verkoopen, en niet allen hierboven genoemde personen hem als bonafide bekend zijn verzoekt hij zoo mogelijk bij te onderzoeken of eenieder, te zijn, waartoe hij verzoekt alle personen vernoemd ter Uwe kennis. * Inhoud: Het document rapporteert een illegale handeling binnen de vishandel. Verse aal en paling, die volgens de regels van de Amsterdamse visafslag als 'vers' verkocht hadden moeten worden, werden zonder toestemming gerookt.
* Verdachten: Er worden vijf personen uit Huizen genoemd (Westland, Kwart en Zeeman). Bij de vijfde persoon is er onduidelijkheid over de identiteit, waarbij twee mannen met de naam Hendrik Zeeman als mogelijke kandidaten worden opgevoerd.
* Juridische grondslag: Artikel 6 van het 'Reglement op de veiling van visch in den Gemeentelijken Afslag te Amsterdam'.
* Motief: De rapporteur vermoedt prijsopdrijving. Gerookte paling bracht destijds (en nu nog) meer op dan verse paling. Door dit 'clandestien' te doen, ontdook men waarschijnlijk de controle en de afdrachten van de officiële afslag. Dit document biedt een inkijkje in de strikte regulering van de vishandel in de vroege 20e eeuw. Huizen was een belangrijke visserijgemeente aan de toenmalige Zuiderzee. De vissers en handelaren uit Huizen verkochten hun vangst vaak op de grote afslag in Amsterdam.

De tekst weerspiegelt de spanning tussen de handelaren, die probeerden hun winstmarges te vergroten door producten te bewerken (roken), en de overheid die via marktreglementen de kwaliteit, prijsvorming en belastingafdracht probeerde te beheersen. De term 'clandestien' en het natrekken van de 'bonafide' status van de betrokkenen wijzen op een actieve opsporing van economische delicten in de visserijsector. De genoemde straatnamen (Valkenaarstraat, Eemnesserweg) bestaan nog steeds in Huizen en stonden destijds bekend als buurten waar veel vissersfamilies woonden.