Zakelijke correspondentie (brief). 15 juni 1942. Vishandel en Visrokerij G.V. Gebrs. Hansen (v.h. P. Hansen), Enkhuizen. Het Marktwezen Amsterdam, Jan van Galenstraat 17. [Briefhoofd]
p. hansen
ENKHUIZEN
VISHANDEL
BOKKING- EN PALINGROKERIJ
ALLE SOORTEN IJSELMEERVIS
PALING, HARING, BOT, BAARS
SNOEKBAARS, ENZ.
TELEF. 26. GIRO 24602
TEL.-ADRES: P. HANSEN

[Referentienummer rechtsboven]
No 46a/184/2 M. 1942 16/6

[Plaats en datum]
ENKHUIZEN, 15 Juni 1942.

[Adressering]
Aan het Marktwezen Amsterdam
Jan van Galenstraat 17

[Referentieregel]
Antw: betref: No 46 A/184/1 M
van 23/5 1942.

[Annotatie in cirkel rechtsboven]
Repr. Sieburgh
v.d. Hoorp
hedenvoor [?]

[Inhoud]
M.H.

Hiermede kan ik U mededeelen dat de Kleinhandelaar
J.J. Looyer Sr. geb. 6 Mei 1888. wonende te Amsterdam
wel aal heeft gekocht maar meest altijd in gezamelijke
inkoop van zijn zoon's zoo heb ik over 1939 - 1940 alléén
te boek eene H. Looyer uit A'dam voor een inkoop van:

in 1939 333 p Aal voor f 89.85
in 1940 1651 p " " " f 426.93

maar dit is vermoedelijk voor de geheele fam: Looyer
geweest daar dit vroeger op de markt maar
zoo ging, (die nam voor die en die stond goed voor die.)

Nadere inlichtingen kan ik U niet verstrekken
Hoogachtend.

[Stempel en handtekening]
VISHANDEL EN VISROKERIJ
G.V. Gebrs. HANSEN
v.h. P. HANSEN
ENKHUIZEN - TELEF. 26
[Handtekening: P. Hansen] * Taal en spelling: De brief is opgesteld in formeel Nederlands met de toen gebruikelijke spelling (bijv. "mededeelen", "gezamelijke", "zoon's").
* Inhoudelijke kern: De firma Hansen reageert op een informatieverzoek van het Amsterdams Marktwezen betreffende de vishandelaar J.J. Looyer Sr. De schrijver legt uit dat hun administratie niet exact de aankopen van de senior weergeeft, omdat er vaak gezamenlijk werd ingekocht met zijn zoons. De administratie vermeldt slechts een "H. Looyer" met specifieke hoeveelheden (in ponden, aangeduid met 'p') en bedragen (in guldens, 'f') voor de jaren direct voor en aan het begin van de oorlog.
* Administratieve praktijk: De opmerking "(die nam voor die en die stond goed voor die)" geeft een interessant inkijkje in de informele, op onderling vertrouwen gebaseerde handelspraktijken op de vismarkt vóórdat de bezettingsbureaucratie alles strikt probeerde te reguleren.
* Visuele kenmerken: Het document is een mengeling van een gedrukt briefhoofd, een firmastempel en een zeer net handgeschreven lichaam. De annotaties rechtsboven (o.a. de naam "Sieburgh") duiden op de interne verwerking bij de gemeente Amsterdam. * Historische periode: Juni 1942. Nederland is bezet door nazi-Duitsland. In deze periode nam de controle op de voedselvoorziening en handel enorm toe.
* Het Marktwezen: De Jan van Galenstraat was (en is deels nog steeds) de locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam. Het Marktwezen hield toezicht op de handel. Tijdens de bezetting was dit orgaan cruciaal voor het handhaven van distributieregels, prijsbeheersing en het bestrijden van de zwarte handel.
* Onderzoek naar handelaren: De vraag van het Marktwezen naar inkoopgegevens uit 1939-1940 (vóór en aan het begin van de oorlog) suggereert een onderzoek naar de historische referentie-omzet van de familie Looyer. Dergelijke gegevens werden gebruikt om quota vast te stellen of om te controleren of handelaren niet meer verkochten dan zij officieel inkochten.
* Enkhuizen als viscentrum: De firma Hansen uit Enkhuizen was een typische toeleverancier van IJsselmeervis (zoals aal/paling) voor de Amsterdamse markt. De overgang van "P. Hansen" naar "Gebrs. Hansen" duidt op een familiebedrijf dat overgaat op een volgende generatie.