Typschrift (doorslag/kopie) met handgeschreven kanttekeningen en doorhalingen. 26 mei 1942. De Directeur van het Marktwezen (Amsterdam). Bladzijde 2 van brief No. 46A/193/2 M. d.d. 26 Mei 1942 aan
den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur
van het Marktwezen.

[In de linkermarge staat bovenaan een handgeschreven notitie, mogelijk "fout" of een paraafje]

    Thans zijn evenwel feiten naar voren gekomen (onder

andere door het bezoek van Looyen Jr. bij den heer Sieburgh,
Secretaris van mijn dienst), waaruit is gebleken, dat
Looyen Sr. toch moet worden gerangschikt onder de personen,
die in bovengenoemde jaren aan broodroof hebben blootge-
staan. Ik heb derhalve de Verdeelingscommissie geadviseerd
de toewijzing van Looyen weder te verdubbelen, waarmede deze
Commissie zich inmiddels heeft vereenigd.
Het is juist, dat een zoon van Looyen voor een
dubbele toewijzing op de verdeelingslijsten voorkomt; de
omvang van zijn zaken in de jaren 1939 en 1940 rechtvaar-
digen dit naar het oordeel der Verdeelingscommissie. [Gedeelte omcirkeld met pen:] Hij
zou namelijk in die jaren belangrijk grootere zaken hebben
gedaan dan zijn vader; een en ander is door de naar voren
gekomen, nieuwe feiten thans echter begrijpelijk.
De dubbele toewijzing voor aal van J.Dotsch was
aan een ~~schrijffout~~ te wijten. [In de marge links staat handgeschreven:] fout [met daaronder:] dat inmiddels reeds was hersteld. Deze koopman stond voor een
enkele portie zoetwatervisch en voor een dubbele aal op de
lijsten, hetgeen juist andersom moest zijn. Deze fout was
echter dezerzijds reeds hersteld (vóór de desbetreffende
klacht bij ons was binnen gekomen).

                                    De Directeur,
                                    [Paraaf 'D'] Dit document is een ambtelijk verslag over de correctie van distributielijsten voor visverkopers in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Twee kwesties staan centraal:

1. De zaak Looyen: Er is sprake van een herziening van de toewijzing aan Looyen Sr. De term "broodroof" is hier cruciaal; het suggereert dat Looyen Sr. eerder onterecht van zijn inkomsten was beroofd of gepasseerd. Na een interventie door zijn zoon (Looyen Jr.) bij de secretaris van de dienst, wordt zijn toewijzing weer verdubbeld. Ook de toewijzing van de zoon zelf wordt verdedigd op basis van diens bedrijfsomvang in de jaren vlak voor de oorlog.
2. De zaak J. Dotsch: Hier wordt een administratieve vergissing ("schrijffout") besproken. Dotsch kreeg per abuis een dubbele toewijzing voor aal en een enkele voor zoetwatervis, terwijl dit andersom had moeten zijn. De directeur benadrukt in de tekst én via handgeschreven kanttekeningen dat deze fout al was hersteld voordat de officiële klacht was ingediend.

Het document bevat diverse redactionele markeringen (een kader om een tekstblok en een doorhaling van het woord "schrijffout") die duiden op een interne controle of voorbereiding voor een definitief besluit. In mei 1942 was de voedselvoorziening in het bezette Nederland volledig onderworpen aan de distributie. Het 'Marktwezen' in Amsterdam speelde een sleutelrol in wie wat mocht verkopen op de markten.

De naam J. Dotsch (Joël Dotsch) is historisch significant; het betreft een bekende Joodse familie in de Amsterdamse vis- en markthandel. In deze periode van de oorlog werden Joodse handelaren stelselmatig uitgesloten van het openbare leven en hun bedrijven werden vaak onder 'Verwalter' (bewindvoerder) gesteld of geliquideerd. Dat er in mei 1942 nog ambtelijk over zijn toewijzingen wordt gecorrespondeerd, getuigt van de bureaucratische werkelijkheid waarin de uitsluiting van Joden zij aan zij liep met de reguliere administratieve afhandeling van schaarste. De term "broodroof" werd in deze periode ook vaak politiek beladen gebruikt voor mensen die door de bezetter of de overheid uit hun ambt of beroep waren gezet. J. Dotsch Marktwezen