Archief 745
Inventaris 745-382
Pagina 29
Dossier 29
Jaar 1942
Stadsarchief

Handgeschreven brief met bijgevoegde ambtelijke of zakelijke notitie (op een roze strookje), ingeplakt in een dossier of register.

27 april 1942. Van: A. Polak (gevestigd aan het Waterlooplein 15). Aan: Den Heer Stam (gevestigd op de Vischmarkt, Amsterdam).

Origineel

Handgeschreven brief met bijgevoegde ambtelijke of zakelijke notitie (op een roze strookje), ingeplakt in een dossier of register. 27 april 1942. A. Polak (gevestigd aan het Waterlooplein 15). Den Heer Stam (gevestigd op de Vischmarkt, Amsterdam). Bovenaan rechts:
Amsterdam 27 April 1942

Bovenaan links (geadresseerde):
Aan
Den Heer Stam
Vischmarkt
Amsterdam.

Rechtsboven (naam in blauwe inkt):
A. Polak

Tekst onder de aanhef (deels bedekt):
Aan den Heer Chef
Mijnheer,
Ondergeteekende A. Polak tegen...

Tekst op de roze strook:
Gebr. Pauw. [doorgehaald met blauw]
versche aal toewijzing nazien.
Gebr. Th. A. Brandenburgh

Onderaan de witte pagina:
U groetend A Polak
Waterlooplein 15 Dit document is een administratief fragment uit de Tweede Wereldoorlog. De kern is een zakelijk schrijven van A. Polak aan de heer Stam op de Vischmarkt. De toevoeging op het roze strookje is cruciaal voor de interpretatie: "versche aal toewijzing nazien". Dit duidt op de distributie en rantsoenering van voedsel (verse paling) tijdens de bezetting.

De naam van de afzender (Polak) en het adres (Waterlooplein 15) zijn zeer betekenisvol. Het Waterlooplein was het hart van de Joodse buurt in Amsterdam. In april 1942, de datum van dit schrijven, was de Jodenvervolging in een vergevorderd stadium; slechts enkele dagen later, op 3 mei 1942, werd de Jodenster verplicht. De administratieve krabbels van "Gebr. Th. A. Brandenburgh" suggereren een controlerende functie, mogelijk binnen een distributieorgaan of een handelsorganisatie die de toewijzingen aan handelaren beheerde. In 1942 was de handel in Amsterdam volledig onderworpen aan de Duitse distributiewetten. Producten zoals vis waren schaars en werden via 'toewijzingen' verdeeld onder erkende handelaren. Voor Joodse ondernemers was deze periode extra precair vanwege de 'Arisering' (onteigening) van Joodse bedrijven.

Dit document illustreert de wrange dagelijkse realiteit van de oorlog: de bureaucratie rondom de handel in basisbehoeften (vis) ging door, terwijl de afzender van de brief zich in een levensbedreigende situatie bevond vanwege zijn achtergrond. De brief biedt een micro-perspectief op de Amsterdamse Vismarkt en de logistieke afhandeling van goederen onder het juk van de bezetter. A. Brandenburgh A. Polak

Samenvatting

Dit document is een administratief fragment uit de Tweede Wereldoorlog. De kern is een zakelijk schrijven van A. Polak aan de heer Stam op de Vischmarkt. De toevoeging op het roze strookje is cruciaal voor de interpretatie: "versche aal toewijzing nazien". Dit duidt op de distributie en rantsoenering van voedsel (verse paling) tijdens de bezetting.

De naam van de afzender (Polak) en het adres (Waterlooplein 15) zijn zeer betekenisvol. Het Waterlooplein was het hart van de Joodse buurt in Amsterdam. In april 1942, de datum van dit schrijven, was de Jodenvervolging in een vergevorderd stadium; slechts enkele dagen later, op 3 mei 1942, werd de Jodenster verplicht. De administratieve krabbels van "Gebr. Th. A. Brandenburgh" suggereren een controlerende functie, mogelijk binnen een distributieorgaan of een handelsorganisatie die de toewijzingen aan handelaren beheerde.

Historische Context

In 1942 was de handel in Amsterdam volledig onderworpen aan de Duitse distributiewetten. Producten zoals vis waren schaars en werden via 'toewijzingen' verdeeld onder erkende handelaren. Voor Joodse ondernemers was deze periode extra precair vanwege de 'Arisering' (onteigening) van Joodse bedrijven.

Dit document illustreert de wrange dagelijkse realiteit van de oorlog: de bureaucratie rondom de handel in basisbehoeften (vis) ging door, terwijl de afzender van de brief zich in een levensbedreigende situatie bevond vanwege zijn achtergrond. De brief biedt een micro-perspectief op de Amsterdamse Vismarkt en de logistieke afhandeling van goederen onder het juk van de bezetter.

Genoemde Personen 2

Locaties

Waterlooplein

Producten

Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Paling Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Dwang/Vordering Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

Willem Wit (46 jaar) Waterlooplein "
50) en J. Bergmans (f 1 Zwanenburgwal "
J.J. Korff (Middelweg 53a Waterlooplein "
BH 54 Nieuwmarkt "
BH 55 Waterlooplein "
BH 58 Waterlooplein "
BH 66 Waterlooplein "
BH 67 Waterlooplein "
heeft personeelsnummer 68 Zwanenburgwal "
BH 69 Waterlooplein "
BH 70 Waterlooplein "
BH 71 Waterlooplein "
BH 72 Waterlooplein "
BH 73 Waterlooplein "
76 jaar) Nieuwmarkt "
geb. 07-02-1878). Waterlooplein "
geboren 1879. Waterlooplein "
BH 80 Waterlooplein "
K. Schuitema Waterlooplein "
BH 82 Waterlooplein "
Waterlooplein 84 (Koopman) Zwanenburgwal "
geb. 1926) Waterlooplein "
A. Jansen (Lindenstraat 93 Waterlooplein "
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6