Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en stempels.
Origineel
Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en stempels. 1 juni 1942. A.J.L. Schindeler (in de tekst gespeld als Schindelaar), 2e Hugo de Grootstraat 66, Amsterdam (W). Weledelgeb. Heer ter Haar, Marktwezen, Amsterdam. [Linksboven, briefhoofd:]
A.J.L. Schindeler
2e Hugo de Grootstraat 66
Amsterdam.(W)
[Rechtsboven:]
Amsterdam, 1 Juni 1942.
[Stempel midden boven:]
№ 46 A / 243 / 2 M. 1942 2/6
[Handgeschreven in rood:]
afwijzen
46a/243/3
[Handgeschreven in potlood/grijs:]
inv. hulp [?]
[Adres:]
Weledelgeb. Heer ter HAAR,
Marktwezen,
Amsterdam.
[Salulatie:]
Weledelgeb. Heer,
Ondergeteekende, A.J.L.Schindelaar en zyn zoon hebben elk een winkel in versche en gebakken wisch [sic, bedoeld: visch], benevens gerookte visch.
Door de nieuwe regeling is het zyn leveranciers van gerookte visch verboden hem verder te leveren, terwyl de toewyzing hem verstrekt van versche aal cca. 300 pond per week, niet toereikend is hiervan voor de rook nog iets af te zonderen.
Daar myn winkels toch zeker een uitgesproken gemengd bedryf werd uitgeoefend, veroorzaakt deze regeling een groote onbillykheid en roep ik Uw vriendelyke bemiddeling in, om te trachten deze ongedaan te maken, daar de verdiensten op het myn toegewezen deel zoo gering zyn, dat de vaste lasten die op myn bedryf drukken, als winkelhuur, personeel, water, fietshuur etc. belyngryk [sic] hooger zyn, en het my niet mogelyk is my op deze toewyzing staande te houden.
U by voor baat voor de moeite die U naar ik hoop voor my zult willen doen, dankzeggend, verblyf ik
Hoogachtend:
[Signatuur: A.J.L. Schindeler]
[Rechtsonder in potlood:]
46A In deze brief verzoekt A.J.L. Schindeler, een visboer uit Amsterdam-West, om een herziening van de distributieregeling voor vis. Vanwege nieuwe oorlogsmaatregelen mochten zijn leveranciers hem geen gerookte vis meer leveren. Hij kreeg nog wel een toewijzing van 300 pond verse aal per week, maar stelt dat dit onvoldoende is om een deel van te roken én zijn vaste lasten te dekken.
De brief is een direct getuigenis van de economische druk op kleine zelfstandigen tijdens de bezettingsjaren. Opvallend is de discrepantie tussen de beleefde, bijna nederige toon van de schrijver ("vriendelyke bemiddeling") en de zakelijke, harde afhandeling door de instantie: bovenaan de brief is met rode inkt kortweg "afwijzen" geschreven. Dit wijst op de starre bureaucratie van het distributiestelsel tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het document dateert van juni 1942, een periode waarin de Duitse bezetter de controle over de Nederlandse voedselvoorziening en economie steeds verder aanhaalde via het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening en lokale instanties zoals de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam.
Vis was een essentieel onderdeel van het voedselpakket, maar de aanvoer werd bemoeilijkt door de beperkingen op de visserij in de Noordzee (vanwege mijnen en militaire zones). Hierdoor ontstond schaarste, wat leidde tot strikte toewijzingen (rantsoenering). De "nieuwe regeling" waar Schindeler naar verwijst, was waarschijnlijk bedoeld om de handel te centraliseren of om schaarse brandstoffen (nodig voor het roken) te besparen. Voor kleine ondernemers betekende dergelijke centrale sturing vaak het einde van hun rendabele bedrijfsvoering. De 2e Hugo de Grootstraat, waar de afzender gevestigd was, was destijds een levendige buurt met veel kleine neringdoenden die zwaar getroffen werden door deze maatregelen. A.J.L. Schindeler Marktwezen Rijksbureau