Handgeschreven politierapport of inspectieverslag. 28 augustus 1942. [Stempel linksboven:] No 46a/321/68 .. 1942 [handgeschreven:] 27/8
[Rechtsboven handgeschreven:] 941

Amsterdam, 28/8-42.

[In de rechterkantlijn rode aantekeningen:] nu vrij / vrij / kies? / bericht 1-9-’42

Rapport betreffende.
P. Hogenbirk. Malvastraat. 27.
contrôle van c.a. 10.30-11.30

Heden werd door mij bovenstaande
zaak te ca. 10.30 bezocht. Gerookte aal en
paling was niet meer aanwezig. Heden
ontvangen van een afslag.
2 1/2 Kg à fl 0.88.
1/2 Kg à fl 0.82.
1 3/4 Kg à fl 1.22.
Gezien het vermoeden bestaat, dat Hogenbirk
gerookte aal en paling bezorgt tegen abnormaal
hoogen prijs, is door mij geruimen tijd
gecontroleerd, zonder resultaat.
Mededeelingen van aangehouden
vrouwen, komende uit den winkel,
wijzen in deze richting.
Mogelijk kan, bij het tijdstip, aan
P. Hogenbirk, Malvastraat 27 en K. Hogen- Dit document is een verslag van een opsporingsambtenaar die een controle heeft uitgevoerd bij een viswinkel aan de Malvastraat in Amsterdam-Noord. De essentie van het rapport is het vermoeden van prijsopdrijving (zwarte handel).

• Geen directe bewijslast: Hoewel de controleur de inkoopprijzen van de afslag noteert om een referentiekader te hebben, treft hij op het moment van de inspectie geen voorraad meer aan. De directe controle bleef dus "zonder resultaat".
• Indirect bewijs: De controleur baseert zijn vermoeden op verklaringen van klanten ("vrouwen, komende uit den winkel") die buiten de winkel zijn aangesproken. In de schaarste-economie van 1942 was het illegaal verhogen van prijzen boven de vastgestelde limieten een veelvoorkomend vergrijp.
• Administratieve verwerking: De rode krabbels in de marge en het nummer rechtsboven duiden op de verwerking van dit rapport binnen een groter bureaucratisch dossier, waarschijnlijk bij de Prijsbeheersingsdienst of de Economische Recherche. Het document dateert uit augustus 1942, een periode in de Tweede Wereldoorlog waarin de voedselschaarste in Nederland toenam. Om de distributie eerlijk te laten verlopen en inflatie tegen te gaan, stelde de Duitse bezetter (via de Nederlandse overheidsorganen) maximumprijzen vast voor vrijwel alle levensmiddelen.

Handelaren die zich hier niet aan hielden, riskeerden zware straffen, variërend van boetes tot sluiting van de zaak of zelfs internering in een kamp. Controleurs hielden winkels scherp in de gaten, vaak getipt door ontevreden klanten of door observatie van de klantenstroom. De Malvastraat bevindt zich in Tuindorp Buiksloterham, een arbeidersbuurt waar de controle op eerlijke prijzen zeer actueel was. P. Hogenbirk K. Hogenbirk.