Getypte ambtelijke brief/nota. 9 september 1942. Vermoedelijk de directie van de Centrale Markt of een gerelateerde gemeentelijke dienst (niet expliciet ondertekend op deze pagina). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam (Alhier). HG.
55/2/1 M.
Extra

9 September 1942.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Zooals U bekend is, zijn in het seizoen 1941/42 diverse stapelgroenten door een daarvoor gevormde Combinatie van grossiers op de Centrale Markt, welke ook voor de verzorging van een winteropslag van deze artikelen met de Gemeente had gecontracteerd, centraal verkocht geworden, waardoor de Nederlandsche Middenstandsbank alhier hare medewerking heeft verleend.

Deze regeling heeft over het algemeen goed voldaan, omdat zij een behoorlijke verdeeling van de aangevoerde stapelgroenten, zoomede de handhaving van de voorgeschreven verkoopsprijzen verzekerde.

Ten behoeve van den centralen verkoop heeft de Nederlandsche Middenstandsbank gebruik gemaakt van eenige provisorische ruimten in de, tevens voor opslagplaats gebruikte, zoogenaamde derde veilingszaal in het halgebouw, welke ruimten, mede gezien den omvang, welke de transacties genomen hebben, ongeschikt zijn gebleken.

Waar de mogelijkheid groot is, dat in het aanstaande seizoen de verkoop van de stapelgroenten op dezelfde wijze zal geschieden als in het seizoen 1941/42 heeft de Nederlandsche Middenstandsbank het verzoek gedaan de ruimte, gelegen op den ondersten omgang aan de Zuidzijde der hal, welke met eenige veranderingen voor het doel geschikt te maken is, te mogen huren. Deze ruimte was tot in 1940, toen zij door de Duitsche Weermacht werd gevorderd, contractueel in gebruik bij de N.V. "Marcanti", welke op de Centrale Markt het restaurant-, café- en cantinebedrijf uitoefent. Nadat deze ruimte door de Duitsche Weermacht was vrijgegeven, is zij niet meer door Marcanti in gebruik genomen.

De Nederlandsche Middenstandsbank is bereid deze ruimte van de Gemeente te huren op voorwaarden als neergelegd in het hierbij gevoegde concept-contract tegen een huurprijs berekend naar f 1.250,- per jaar. Met de N.V. "Marcanti" kan een regeling worden getroffen, vide bijgaande verklaring van haar Directeur, waardoor tegen een pachtvermindering naar rato van f 500,- per jaar de bewuste ruimte door de Gemeente ten eigen bate aan een derde kan worden verhuurd. * Onderwerp: Een verzoek tot herallocatie en verhuur van bedrijfsruimte in de Centrale Markthal te Amsterdam ten behoeve van de centrale verkoop van stapelgroenten (zoals aardappelen, kool en uien).
* Betrokken partijen:
* Gemeente Amsterdam: Eigenaar van de markthallen en verantwoordelijk voor de voedselvoorziening.
* Combinatie van grossiers: Verantwoordelijk voor de inkoop en opslag.
* Nederlandsche Middenstandsbank: Faciliteert de financiële afwikkeling en administratie van de centrale verkoop.
* N.V. Marcanti: De oorspronkelijke pachter van de ruimte (bekend van het gelijknamige uitgaanscentrum/kantine bij de markt).
* Duitsche Weermacht: De bezettingsmacht die de ruimte eerder vorderde.
* Kern van de zaak: Vanwege de oorlogsomstandigheden en de noodzaak tot centrale distributie en prijsbeheersing is de verkoop van stapelgroenten gecentraliseerd. De huidige tijdelijke locaties zijn te klein. Men stelt voor om een vrijgekomen ruimte (voorheen Marcanti) officieel te verhuren aan de Middenstandsbank voor fl. 1.250,- per jaar, waarbij Marcanti gecompenseerd wordt met een pachtverlaging van fl. 500,-. Dit document stamt uit het midden van de Tweede Wereldoorlog (september 1942). In deze periode was de voedselvoorziening in Nederland volledig onderworpen aan de distributiepolitiek van de bezetter en de Nederlandse overheid (Rijksbureau voor de Voedselvoorziening).

"Stapelgroenten" waren cruciaal voor de volksvoeding in de winter. Om zwarte handel te voorkomen en prijzen te beheersen, werd de verkoop streng gereguleerd via centrale punten op de Amsterdamse Centrale Markt (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat).

De vermelding van de Duitsche Weermacht die ruimten vorderde, is typerend voor de bezettingstijd; veel openbare gebouwen en strategische locaties zoals de Centrale Markt werden deels opgeëist voor militair gebruik. De N.V. Marcanti was van oudsher de uitbater van de kantines op het marktterrein. Dat zij in 1942 afstand doen van een deel van hun pachtoppervlakte, duidt op de krimpende horeca-activiteiten en de verschuiving naar pure noodvoorzieningen tijdens de oorlogsjaren.