Getypte officiële mededeling / circulaire. 3 februari 1942. N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten-Amsterdam (Directeur B.C. van Es). "Onze Koopers" (handelaren en afnemers van de veiling). [Linksboven, handgeschreven/stempel:]
Nº 59 / 3 / 2 M. 1942 16/2
Gezien [met rode pen geparafeerd]
Gv [geparafeerd]
M [geparafeerd]

[Rechtsboven:]
3 Februari 1942.
[Handgeschreven handtekening/naam:] M. Mouw

[Hoofdtekst:]
Aan onze Koopers
--.--
Verhooging Statiegeld
=====================

Ingaande Dinsdag 10 Februari 1942 wordt het statiegeld van ons veilingfust, ongeacht welk model, verhoogd tot
Een gulden per kist.
Alle kisten van deze waarde zijn duidelijk zichtbaar voorzien van het brandmerk
A
19 G 42
V

Dit fust wordt door onze veiling uitsluitend in goeden staat afgeleverd en moet ook weer in denzelfden toestand worden ingeleverd. Voor eventueel beschadigde kisten of ontbrekende onderdeelen, zullen de kosten van herstel in mindering worden gebracht op het uit te betalen statiegeld.

Ter vermijding van stagnatie in den aanvoer tijdens het drukke seizoen, moeten de in omloop zijnde kisten nu in deze stille periode alle van brandmerken worden voorzien. Het is daarom van het grootste belang, dat de nog bij den Handel aanwezige emballage spoedig wordt ingeleverd. U bevordert door een snelle inlevering een vlotte gang van onze werkzaamheden en bespaart daardoor Uzelf veel ongerief tijdens het inleveren door Uw afnemers bij het uit elkander houden van fust van oude en nieuwe statiegeldwaarde.

Bij de inlevering aan onze emballageloods moeten oude en nieuwe merken apart worden gehouden. Fust, dat niet is gesorteerd naar waarde, wordt slechts tegen de oude statiegeldwaarde teruggenomen.

Het afleveren van fust aan tuinders is niet anders toegestaan dan nadat vooraf aan onzen emballagemeester opgave is gedaan van de beschikbare hoeveelheid en dan nog slechts tegen een persoonlijk door dezen onderteekend afgiftebewijs.

Tuindersfust.
Tot einde Februari a.s. wordt nog gelegenheid geboden het z.g.n. Tuindersfust in te leveren. Daarna wordt dit niet meer door ons aangenomen.

Gebruik van Veilingfust.
Wij wijzen onze koopers er nog eens nadrukkelijk op, dat het fust der Nederlandsche Veiling tegen statiegeldheffing uitsluitend in bruikleen wordt verstrekt om daarin de over onze veiling verhandelde producten te vervoeren. Een en ander met inachtneming van een normale circulatie van het fust onder de afnemers.

Indien desondanks ons fust voor andere doeleinden wordt aangewend of aan de normale circulatie wordt onttrokken, dan zullen wij genoodzaakt zijn scherpere maatregelen in te voeren, die tot gevolg hebben, dat òf de betreffende handelaar van verderen aankoop op onze veiling wordt uitgesloten, en/òf dat wij aan alle koopers slechts zooveel kisten vol met producten zullen afleveren als deze op den zelfden dag ledig hebben ingeleverd. Een ieder werke dus in zijn eigen belang mede aan den vlotte voedselvoorziening der bevolking.

N.V. Nederlandsche Veiling van
Land- en Tuinbouwproducten-Amsterdam.
B.C. van Es, directeur.

[Linksonder:]
K5099 * Taalgebruik: Het document is opgesteld in het Nederlands van voor de spellingwijziging van 1947 (gebruik van de ringel-s is niet zichtbaar, maar wel woorden als verhooging, onderdeelen, denzelfden en koopers). De toon is formeel en dwingend.
* Inhoudelijke kern: De kern van de mededeling is een forse verhoging van het statiegeld naar één gulden per kist. Dit was in 1942 een aanzienlijk bedrag, bedoeld om te garanderen dat het schaarse fust (verpakkingsmateriaal) terugkeerde naar de veiling.
* Logistiek: Er wordt strikt onderscheid gemaakt tussen "oud" en "nieuw" fust op basis van het brandmerk (het jaar 1942 staat expliciet in het brandmerk vermeld). De veiling dreigt met sancties, zoals uitsluiting van de handel of een "één-op-één" ruilsysteem (alleen volle kisten mee als er lege worden ingeleverd).
* Administratieve sporen: De aantekening "Gezien" en de verschillende initialen duiden op een intern circulatieproces binnen een overheidsinstantie of toezichthoudend orgaan, waarschijnlijk gerelateerd aan de distributiecontroles tijdens de bezettingsjaren. * Historische context: Het document dateert uit februari 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Schaarste en Controle: Tijdens de oorlog was er een groot tekort aan grondstoffen, waaronder hout voor kisten. Dit verklaart de strenge regels voor het "veilingfust". Het fust mocht absoluut niet voor andere doeleinden (zoals brandhout of opslag van andere goederen) worden gebruikt.
* Voedselvoorziening: De laatste zin refereert aan de "vlotte voedselvoorziening der bevolking". De veilingen speelden een cruciale rol in het distributiesysteem dat door de bezetter en de Nederlandse bureaucratie (Rijksbureau voor de Voedselvoorziening) strak werd gereguleerd om tekorten te beheersen en de export naar Duitsland te faciliteren.
* De Veiling: De "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten-Amsterdam" was een belangrijk knooppunt voor de voedselstroom in de regio Amsterdam. De directeur, B.C. van Es, was verantwoordelijk voor de handhaving van de regels van de overkoepelende landbouworganisaties.