Getypte officiële brief (doorslag). De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt Amsterdam). [Rechtsboven, handgeschreven:] M. Rijffer

[Midden boven:] WB/B.

[Links boven:] 66/11/2M.

[Onderwerp:] kwijtschelding
marktgeld Centrale Markt
t/n M. Presser.

[Datum:] 15 Mei 1942.

[Adres:] den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat de grossier
van de Centrale Markt, M. Presser, Marnixstraat 202, die voor het
kalenderjaar 1942 een plaats in de hal op de Centrale Markt ad. f 500,--
heeft gehuurd, mij heeft medegedeeld, dat hij in verband met zijn
financieele omstandigheden en wegens gezondheidsredenen zijn zaken
op de Centrale Markt niet langer kan voortzetten en verzoekt hem
thans kwijtschelding van marktgeld te verleenen.
Mijns inziens ware aan het verzoek van Presser te voldoen en hem
kwijtschelding te verleenen vanaf 1 Mei j.l. tot een bedrag van
f 300.-- ( 8/12 . f 500.-- = f.333,33. - verschil maand/jaartarief
4. f 8.33 = f.33.33, blijft f.300.--).
Ik heb de eer U beleefd te verzoeken, wel te willen bevorderen, dat
bij besluit van den Burgemeester op gronden van billijkheid, krach-
tens de bepalingen van artikel 10 van de verordening op de heffing
van markt-standplaats-en ventgelden aan M. Presser voornoemd kwijt-
schelding van marktgeld wordt verleend tot een bedrag van f.300.--

De Directeur,

[Linksonder, handgeschreven notitie, deels onleesbaar:]
ter afm [?]
[Stempel met de letter M in een cirkel] * Inhoud: De directeur van de Centrale Markt verzoekt de wethouder om een gedeeltelijke kwijtschelding van het marktgeld (300 gulden van de oorspronkelijke 500 gulden jaarprijs) voor de grossier M. Presser. Als redenen worden financiële problemen en gezondheidsklachten opgegeven, waardoor Presser zijn werkzaamheden op de markt moet staken.
* Bureaucratie: Het document toont de ambtelijke afhandeling van een bedrijfsbeëindiging. Er wordt verwezen naar specifieke artikelen in de marktverordening ("artikel 10") en er wordt een nauwkeurige pro-rata berekening gemaakt voor de resterende 8 maanden van het jaar, waarbij een correctie wordt toegepast voor het verschil tussen maand- en jaartarieven.
* Toon: De brief hanteert de destijds gebruikelijke, uiterst formele en onderdanige ambtelijke taal ("heb ik de eer U te berichten", "U beleefd te verzoeken"). * Historische periode: De brief is gedateerd op 15 mei 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Dit was een periode waarin de anti-Joodse maatregelen in hevigheid toenamen; de Jodenster was slechts twee weken daarvoor, op 3 mei 1942, verplicht gesteld.
* Persoonsgegevens: De genoemde grossier is Mozes Presser, woonachtig aan de Marnixstraat 202 in Amsterdam. Uit archiefonderzoek (o.a. Joods Monument) blijkt dat Mozes Presser Joods was. De "financiële omstandigheden" waarnaar in de brief wordt verwezen, waren in 1942 voor Joodse ondernemers vaak een direct gevolg van de onteigeningspolitiek en uitsluitingsmaatregelen door de bezetter.
* Betekenis: Wat op het eerste gezicht een triviaal administratief document lijkt over marktgelden, is in werkelijkheid een registratie van de economische verstikking van een Joodse ondernemer. Mozes Presser werd later gedeporteerd en is in juli 1943 vermoord in vernietigingskamp Sobibor. Dit document vormt daarmee een papieren spoor van de "banaliteit van de bureaucreatie" tijdens de Holocaust.