Handgeschreven brief (verzoekschrift). 8 mei 1942. M. Jacobs, wonende aan de Rapenburgerstraat 20, Amsterdam. De Weledele Heer Directeur Marktwezen, Amsterdam ("Alhier"). A'dam 8 Mei 1942.
Den Weledele Heer
directeur Marktwezen.
Alhier.

Weledele Heer.
In beleefd antwoord
op Uw schrijven deel ik Ued.
mede, dat mijn zoon
M. A. Jacobs reeds 5 weken
in het Rijkswerkkamp
werkzaam is, derhalve
niet in staat marktgeld
voor zijn standplaats
No 73 Jansstraat te
voldoen.
Beleefd verzoek ik
Ued om vrijstelling en
reserveering van mijn
plaats.
Hoogachtend
Uw. dw. dr.
M. Jacobs
Rapenburgerstr. 20.

[Aantekeningen in rode inkt:]
afgedaan
zie bericht
vrijstelling 13 11/5 '42 In deze brief verzoekt M. Jacobs de directeur van het Marktwezen om vrijstelling van de betaling van marktgeld en om de reservering van een standplaats (nummer 73 in de Jansstraat). De reden voor dit verzoek is dat de zoon van de afzender, M.A. Jacobs, al vijf weken verblijft in een "Rijkswerkkamp". De brief is geschreven in de formele, onderdanige stijl die destijds gebruikelijk was in correspondentie met overheidsinstanties (gebruik van "Weledele Heer", "Ued." en de slotformule "Uw dw. dr." oftewel 'Uw dienstwillige dienaar').

De rode aantekeningen onderaan de brief zijn van administratieve aard en tonen aan dat het verzoek is behandeld. Op 13 mei 1942 werd de gevraagde vrijstelling verleend. Dit document is een direct bewijsstuk van de bureaucratische kant van de Jodenvervolging in bezet Nederland. Het adres Rapenburgerstraat 20 bevond zich in het hart van de Joodse buurt van Amsterdam. Uit historische bronnen (zoals het Joods Monument) valt op te maken dat het gaat om de familie van de marktkoopman Mendel Jacobs. Zijn zoon, Marcus Abraham Jacobs, was inderdaad werkzaam op de markt.

De term "Rijkswerkkamp" is hier van cruciaal historisch belang. Vanaf begin 1942 werden Joodse mannen door de bezetter gedwongen tewerkgesteld in deze kampen in Nederland, officieel onder het mom van werkverschaffing. In de praktijk dienden deze kampen als verzamelplaatsen voor deportatie. In oktober 1942 werden de meeste werkkampen ontruimd en de mannen naar Westerbork gestuurd. Marcus Abraham Jacobs werd vanuit een kamp gedeporteerd en kwam in augustus 1942 om in Auschwitz. Deze brief toont de wanhopige poging van een familie om hun economische positie en standplaats in de stad te beschermen, terwijl de systematiek van de Holocaust zich al om hen heen sloot. A. Jacobs M. Jacobs M.A. Jacobs Marktwezen