Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en stempels. 25 november 1942. Rijksbureau voor oude materialen en afvalstoffen, ressorterend onder het Departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart, Paleisstraat 7, 's-Gravenhage. De Wethouder voor Levensmiddelen, Was- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen van de Gemeente Amsterdam, Raadhuis, O.Z. Voorburgwal. [Linksboven]
Dep.v.Handel, Nijverheid en Scheepvaart
Rijksbureau voor oude materialen en
afvalstoffen, Paleisstraat 7,
's-G r a v e n h a g e.
37501
Afd. organisatie.
Betr. Uw brief d.d. 22-11-'42 L.M.
No. 139.

[Rechtsboven]
406 [gevolgd door handgeschreven paraaf/notitie: "Markt[?]"]
's-Gravenhage, 25 November 1942.

[Adresblok]
Den heer Weth. voor de Levensm. Wasch-en
schoonm-, bad- en zweminr., Gem. Amsterdam
Raadhuis, O.Z. Voorburgwal.

[Brieftekst]
Naar aanleiding van Uw bovenvermeld schrijven deelen wij U mede, dat ook
bij ons Bureau de klacht is binnengekomen, dat er te Amsterdam oude mate-
rialen en afvalstoffen en tweede handsch goederen worden opgekocht door
personen, die niet in het bezit zijn van de daarvoor vereischte vergunning.
Wij hebben onze controleurs opdracht gegeven speciaal aan deze klach-
ten hunaandacht te schenken. Bovendien stellen wij het zeer op prijs, dat
U Uw ambtenaren belast hebt met het toezicht op de naleving der Ventver-
ordening, alsook opdracht tot toezicht hebt gegeven.
Van eventueele door onze controleurs geconstateerde overtredingen
op dit gebied zullen wij U op de hoogte houden.

De Secretaris van het Rijksbureau voor
Oude Materialen en Afvalstoffen.
(get.) Mr. W. Huynen

[Handgeschreven toevoegingen en stempels onderaan]
[Linksboven de stempel:] op 8
[Paarse stempel:] Nº 101/14/1 M. 1942 1/12
[Handgeschreven links:] Reeds geschied!
[Handgeschreven midden:] beantwoorden Wolff? S
[Handgeschreven rechtsonder:]
Insp. Wat met 2e handsch
kooplieden op hondenmarkt,
Noordermarkt? Wolff sprak
hierover ook reeds. Mogen deze
zonder Rijksvergunning handelen?
neen. zie K M.
9-12-42 [onduidelijke paraaf]

--- Deze brief is een formeel antwoord van het nationale Rijksbureau aan de gemeente Amsterdam. De kern van de zaak is de illegale handel in gerecyclede goederen ("oude materialen"). Tijdens de bezetting was de controle op grondstoffen cruciaal, en men wilde voorkomen dat "beunhazen" buiten het officiële distributiesysteem om materialen opkochten.

Opvallend zijn de handgeschreven notities onderaan de brief, die inzicht geven in de interne gemeentelijke afwikkeling in Amsterdam:
1. Handhaving: Er wordt verwezen naar de "Ventverordening", een lokaal middel om straathandel te reguleren.
2. Specifieke locaties: De handgeschreven nota vraagt specifiek naar de situatie op de "hondenmarkt" en "Noordermarkt". De Noordermarkt was (en is) een bekende plek voor de handel in tweedehands goederen.
3. Beleidsvraag: De ambtenaar stelt een duidelijke vraag: mogen deze handelaren zonder Rijksvergunning werken? Het antwoord "neen" onderstreept de strengheid van de toenmalige regelgeving.
4. Personen: De naam "Wolff" wordt genoemd als iemand die hier al eerder over heeft gesproken, wat duidt op een actieve interne discussie over de marktcontrole.

--- De brief dateert van november 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. De Duitse bezetter had een groot tekort aan grondstoffen voor de oorlogsindustrie (de Rüstung). Het Rijksbureau voor oude materialen en afvalstoffen was daarom een belangrijk instrument om de stroom van metalen, textiel en andere recyclebare materialen te kanaliseren.

Illegale opkopers vormden een bedreiging voor dit systeem, omdat zij materialen konden onttrekken aan de officiële kanalen (die vaak richting Duitsland gingen). De nauwe samenwerking tussen het nationale bureau in Den Haag en de lokale autoriteiten in Amsterdam (zoals de Wethouder voor Levensmiddelen) was essentieel voor de economische controle tijdens de bezetting. De vermelding van de "Ventverordening" laat zien hoe bestaande gemeentelijke regels werden ingezet om de strengere bezettingsmaatregelen kracht bij te zetten. De naam "Wolff" wordt genoemd als iemand die hier al eerder over heeft gesproken wat duidt op een actieve interne discussie over de marktcontrole.