Medisch attest / briefkaart van een polikliniek.
Origineel
Medisch attest / briefkaart van een polikliniek. 12 maart 1942 (geschreven), met latere administratieve stempels van 30 maart en 13 april 1942. Dr. Frits Grewel, zenuwarts (neuroloog), Polikliniek voor Zenuwziekten. [Briefkop linkerzijde:]
A. Z. A.
A. O. Z.
A. Z.
B. Z.
E. M. M.
N. A. Z.
Ned.
R. Z.
Vict.
Z. & O.
Z. Z.
K 375
[Briefkop midden/rechts:]
POLIKLINIEK VOOR ZENUWZIEKTEN
DR. FR. GREWEL, ZENUWARTS
Amsterd. Specialisten Vereeniging.
SPREEKUREN :
PRETORIUSSTRAAT 18
MA. EN VRIJ. 2-2½
WILLEMSPARKWEG 44
DI. EN ZA. 8½
AMSTERDAM, 12/3 1942
[Handgeschreven tekst:]
LS
betr. Mevr. Camman mag zij stand-
plaats nog niet innemen, op genees-
kundige grond. Hoogacht.
[handtekening] Dr Fr Grewel
[Stempels en latere toevoegingen:]
* Grote blauwe stempel: Nº 103/12/3 M. 1942 31/3
* Zwarte stempel: GEZIEN DE INSPECTEUR, 13 1/4 42
* Handtekening over inspecteursstempel: de Haan [?]
* Datumstempel: 30 MAART 1942
* Diagonale handtekening rechtsonder: Gaasbeek [?] Het document is een officieel medisch attest van Dr. Frits Grewel ten behoeve van een patiënte, geïdentificeerd als Mevr. Camman. De arts verklaart op medische gronden dat zij haar "standplaats nog niet [kan] innemen". De term "standplaats" is hier cruciaal; in de context van 1942 duidt dit zeer waarschijnlijk op een toegewezen werkplek of een oproeplocatie voor tewerkstelling (Arbeitseinsatz).
De diverse stempels wijzen op een strikt administratief proces. De verklaring is gecontroleerd door een medisch inspecteur (stempel "Gezien de Inspecteur"), wat een standaardprocedure was van de bezettingsautoriteiten om 'valse' medische attesten, bedoeld om onder deportatie of tewerkstelling uit te komen, te onderscheppen. Het nummer boven de blauwe "M. 1942" stempel suggereert een registratie in een medisch dossier van een overheidsinstantie of het ziekenfonds. Dit document stamt uit een kritieke fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Maart 1942 was de periode vlak voordat de grootschalige deportaties van de Joodse bevolking naar de vernietigingskampen begonnen, maar de druk via arbeidsoproepen was reeds enorm.
Dr. Frits Grewel (1898-1973) was een prominente Joodse zenuwarts en later hoogleraar orthopedagogiek. Tijdens de bezetting werkte hij onder meer in het Centraal Israëlietisch Ziekenhuis (CIZ) in Amsterdam. Zijn praktijk in de Pretoriusstraat lag in de Transvaalbuurt, een wijk die door de Duitsers was aangewezen als onderdeel van de Joodse wijken.
Artsen zoals Grewel probeerden vaak via dergelijke medische attesten ('Sperre') tijd te rekken voor hun patiënten om hen te behoeden voor transport of gedwongen arbeid. De tussenkomst van de "Inspecteur voor de Volksgezondheid" was een controlemechanisme van het Duitse bestuur om de geldigheid van deze medische vrijstellingen te toetsen. Z.