Archief 745
Inventaris 745-394
Pagina 13
Dossier 103
Jaar 1942
Stadsarchief

Archiefkaart/fiche (waarschijnlijk van de Gemeente Amsterdam, Dienst der Markten).

Document bevat diverse aantekeningen uit april en mei 1942. Dossier: 103, 14

Origineel

Archiefkaart/fiche (waarschijnlijk van de Gemeente Amsterdam, Dienst der Markten). Document bevat diverse aantekeningen uit april en mei 1942. Linksboven (in kader):
BIJBLAD VAN:
M. No. 103 / 30 / 1 194 2
DOORGEZONDEN: 20/4-’42.

Bovenaan:
H. Wurms, pl 14 Gaaspstraat,
2 April ’42 gewaarschuwd om
geregeld van plaats gebruik
te maken.

Linksmidden (diagonaal geschreven, deels doorstreept):
[Onleesbare paraaf]
17 April
Model briefje
uitstel tot 1 Juli a.s. acc.:

Midden (in rood potlood):
3208 16/5/42 AG
103 / 30 / 217

Rechtsmidden:
Th. v. Maerkerken [?]
advies
22-4-’42
de Heer

Centraal tekstblok:
Th. Smit.
H. Wurms is handelaar in fruit
kan wegens de fruitschaarschte geen
handel krijgen.
Om die reden bestaat nu geen bezwaar
hem tot 1 Juli a.s. vrijstelling van
plaatsbezetting te verleenen.

Onderaan:
Tegen inwilliging van
het verzoek van H. Wurms bestaat
m.i. geen bezwaar.
Zie rapport chef marktwezen
11-5-’42 de Boer

Rechtsonder:
Amst. 4/5 ‘42
[Handtekening]
D. modellen.

Voetnoot:
Alg. Zaken-Model No. 14
14333-1000-7-’41-1727 Het document is een ambtelijke kaart betreffende H. Wurms, een fruithandelaar woonachtig aan de Gaaspstraat 14 in Amsterdam. De kern van de correspondentie is een verzoek om vrijstelling van de bezettingsplicht op de markt.

  • Aanleiding: Op 2 april 1942 kreeg Wurms een waarschuwing omdat hij zijn marktplaats niet regelmatig gebruikte. Op de markt gold destijds de regel dat men fysiek aanwezig moest zijn om het recht op de standplaats te behouden.
  • Argumentatie: Wurms voert aan dat er een grote "fruitschaarschte" heerst, waardoor hij geen voorraad kan inkopen om te verkopen.
  • Besluitvorming: De ambtenaren Th. Smit en De Boer (chef marktwezen) adviseren positief. Ze zien geen bezwaar in het verlenen van uitstel/vrijstelling tot 1 juli 1942, gezien de economische omstandigheden (gebrek aan handel). De rode aantekeningen en dossiernummers wijzen op de administratieve verwerking van dit besluit in mei 1942. Dit document stamt uit april/mei 1942, een kritieke fase tijdens de Duitse bezetting van Nederland.

  • Joodse context: De Gaaspstraat in de Amsterdamse Rivierenbuurt was een straat waar in die tijd zeer veel Joodse gezinnen woonden. De naam H. Wurms duidt hoogstwaarschijnlijk op een Joodse markthandelaar. Vanaf 1941 waren Joodse handelaren reeds beperkt tot specifieke Joodse markten.

  • Schaarste: De genoemde "fruitschaarschte" was een direct gevolg van de oorlogseconomie. Veel verse producten werden geëxporteerd naar Duitsland of waren simpelweg niet meer verkrijgbaar door de haperende distributie en import.
  • Timing: Het document is gedateerd vlak voor de start van de grootschalige deportaties van Joden uit Amsterdam (die begonnen in juli 1942). Administratieve documenten zoals deze over triviale zaken als marktplaatsen vormen vaak de laatste papieren sporen van individuen voordat zij in de vernietigingsmachinerie van de Holocaust terechtkwamen.
  • Bureaucratie: Het toont aan dat de gemeentelijke bureaucreatie (Marktwezen) in het voorjaar van 1942 nog "business as usual" uitvoerde, waarbij verzoeken op basis van economische gronden nog ambtelijk werden gewogen, ongeacht de toenemende segregatie en vervolging. H. Wurms M. No Gemeente Amsterdam Marktwezen

Samenvatting

Het document is een ambtelijke kaart betreffende H. Wurms, een fruithandelaar woonachtig aan de Gaaspstraat 14 in Amsterdam. De kern van de correspondentie is een verzoek om vrijstelling van de bezettingsplicht op de markt.

  • Aanleiding: Op 2 april 1942 kreeg Wurms een waarschuwing omdat hij zijn marktplaats niet regelmatig gebruikte. Op de markt gold destijds de regel dat men fysiek aanwezig moest zijn om het recht op de standplaats te behouden.
  • Argumentatie: Wurms voert aan dat er een grote "fruitschaarschte" heerst, waardoor hij geen voorraad kan inkopen om te verkopen.
  • Besluitvorming: De ambtenaren Th. Smit en De Boer (chef marktwezen) adviseren positief. Ze zien geen bezwaar in het verlenen van uitstel/vrijstelling tot 1 juli 1942, gezien de economische omstandigheden (gebrek aan handel). De rode aantekeningen en dossiernummers wijzen op de administratieve verwerking van dit besluit in mei 1942.

Historische Context

Dit document stamt uit april/mei 1942, een kritieke fase tijdens de Duitse bezetting van Nederland.

  1. Joodse context: De Gaaspstraat in de Amsterdamse Rivierenbuurt was een straat waar in die tijd zeer veel Joodse gezinnen woonden. De naam H. Wurms duidt hoogstwaarschijnlijk op een Joodse markthandelaar. Vanaf 1941 waren Joodse handelaren reeds beperkt tot specifieke Joodse markten.
  2. Schaarste: De genoemde "fruitschaarschte" was een direct gevolg van de oorlogseconomie. Veel verse producten werden geëxporteerd naar Duitsland of waren simpelweg niet meer verkrijgbaar door de haperende distributie en import.
  3. Timing: Het document is gedateerd vlak voor de start van de grootschalige deportaties van Joden uit Amsterdam (die begonnen in juli 1942). Administratieve documenten zoals deze over triviale zaken als marktplaatsen vormen vaak de laatste papieren sporen van individuen voordat zij in de vernietigingsmachinerie van de Holocaust terechtkwamen.
  4. Bureaucratie: Het toont aan dat de gemeentelijke bureaucreatie (Marktwezen) in het voorjaar van 1942 nog "business as usual" uitvoerde, waarbij verzoeken op basis van economische gronden nog ambtelijk werden gewogen, ongeacht de toenemende segregatie en vervolging.

Genoemde Personen 2

H. Wurms M. No

Locaties

Gaaspstraat (Joodse Markt)

Producten

A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Fruit): Peren A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Kruidenier (Droog): Rijst Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Machine Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 100

Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 80.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 76.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 72.--
Elisabeth Gobets - van Brink Waterlooplein " 14.40
ANDIJVIE (Glas). Waterlooplein " 24.00
ANDIJVIE (GLAS) Waterlooplein " 20.80
ANDIJVIE (GLAS). Waterlooplein " 26.40
B 51-200 gram ongewasschen Waterlooplein
BOSPEEN (GLAS). Waterlooplein " 24.00
GLASKOOLRABI (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
GLASKOOLRABI. (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
L. Blitz Waterlooplein " 24.--
J. Renz. Waterlooplein " 26.00
J. Renz. Waterlooplein " 25.00
J. Renz. Waterlooplein f. 31.--
J. Renz. Waterlooplein f. 35.50
J. Renz. Waterlooplein f.32.50
I boven 20 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 25.60
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm.ø Waterlooplein
I boven 7 cm. Ø Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51-200 gram, ongewasschen Waterlooplein
III " 10-16 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 12.80
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6