Archief 745
Inventaris 745-394
Pagina 14
Dossier 103
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

16 mei 1942 (verzonden 18 mei 1942). Van: De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). Aan: den Heer H. Wurms, Bellamystraat 22 hs, Amsterdam-West.

Origineel

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen. 16 mei 1942 (verzonden 18 mei 1942). De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). den Heer H. Wurms, Bellamystraat 22 hs, Amsterdam-West. (Verzonden 18/5) (Inspecteur)

HG.

den Heer H. Wurms,
Bellamystraat 22 hs,
Amsterdam-West.

Wijk 12.

103/38/2 M.
16 Mei 1942.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 17 April jl. verleen
ik U hierbij tot 1 Juli a.s. vrijstelling van Uw verplichting om
regelmatig Uw plaats op de markt Gaaspstraat te bezetten.

U dient er evenwel zorg voor te dragen, dat het ook
tijdens Uw afwezigheid verschuldigde marktgeld geregeld wekelijks
bij den dienstdoenden marktambtenaar wordt betaald.

De Directeur, Dit document is een officiële beschikking van de gemeente Amsterdam aan een marktkramer, de heer H. Wurms. De kern van de brief is de toekenning van een tijdelijke vrijstelling: Wurms hoeft tot 1 juli 1942 zijn standplaats op de markt aan de Gaaspstraat niet persoonlijk in te nemen. Er wordt echter strikt op toegezien dat de financiële verplichting blijft bestaan; het marktgeld moet wekelijks worden afgedragen aan de dienstdoende ambtenaar, ongeacht de afwezigheid van de koopman.

De brief is zakelijk en ambtelijk van toon. De handgeschreven aantekeningen bovenin zijn procesnotities voor het archief: ze geven de verzenddatum aan en tonen aan dat de inspecteur op de hoogte is gesteld. De datum van de brief, 16 mei 1942, plaatst dit document in een beladen historische context tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De markt in de Gaaspstraat (Rivierenbuurt) had in deze periode een specifieke betekenis. Vanaf juli 1941 was deze markt door de bezetter aangewezen als een van de "Joodse markten" in Amsterdam. Joodse kooplieden werden gedwongen hun nering uitsluitend op deze specifieke locaties uit te oefenen, en enkel Joodse klanten mochten daar inkopen doen.

De ontvanger, de heer H. Wurms, was zeer waarschijnlijk een Joodse koopman. Hoewel de reden voor zijn verzoek om vrijstelling niet in de brief staat, vond dit plaats in een tijd van toenemende repressie. Slechts twee weken voor deze brief, op 3 mei 1942, was de verplichting tot het dragen van de Jodenster ingevoerd. De administratieve precisie waarmee de gemeente de betaling van het marktgeld blijft eisen, staat in schril contrast met de precaire situatie waarin Joodse Amsterdammers zich op dat moment bevonden. Kort na de in de brief genoemde einddatum van de vrijstelling (1 juli 1942) begonnen de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar de concentratie- en vernietigingskampen. H. Wurms Gemeente Amsterdam Marktwezen

Samenvatting

Dit document is een officiële beschikking van de gemeente Amsterdam aan een marktkramer, de heer H. Wurms. De kern van de brief is de toekenning van een tijdelijke vrijstelling: Wurms hoeft tot 1 juli 1942 zijn standplaats op de markt aan de Gaaspstraat niet persoonlijk in te nemen. Er wordt echter strikt op toegezien dat de financiële verplichting blijft bestaan; het marktgeld moet wekelijks worden afgedragen aan de dienstdoende ambtenaar, ongeacht de afwezigheid van de koopman.

De brief is zakelijk en ambtelijk van toon. De handgeschreven aantekeningen bovenin zijn procesnotities voor het archief: ze geven de verzenddatum aan en tonen aan dat de inspecteur op de hoogte is gesteld.

Historische Context

De datum van de brief, 16 mei 1942, plaatst dit document in een beladen historische context tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De markt in de Gaaspstraat (Rivierenbuurt) had in deze periode een specifieke betekenis. Vanaf juli 1941 was deze markt door de bezetter aangewezen als een van de "Joodse markten" in Amsterdam. Joodse kooplieden werden gedwongen hun nering uitsluitend op deze specifieke locaties uit te oefenen, en enkel Joodse klanten mochten daar inkopen doen.

De ontvanger, de heer H. Wurms, was zeer waarschijnlijk een Joodse koopman. Hoewel de reden voor zijn verzoek om vrijstelling niet in de brief staat, vond dit plaats in een tijd van toenemende repressie. Slechts twee weken voor deze brief, op 3 mei 1942, was de verplichting tot het dragen van de Jodenster ingevoerd. De administratieve precisie waarmee de gemeente de betaling van het marktgeld blijft eisen, staat in schril contrast met de precaire situatie waarin Joodse Amsterdammers zich op dat moment bevonden. Kort na de in de brief genoemde einddatum van de vrijstelling (1 juli 1942) begonnen de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar de concentratie- en vernietigingskampen.

Genoemde Personen 1

Locaties

Gaaspstraat (Joodse Markt)

Producten

Kruidenier (Droog): Rijst Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 100

Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 80.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 76.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 72.--
Elisabeth Gobets - van Brink Waterlooplein " 14.40
ANDIJVIE (Glas). Waterlooplein " 24.00
ANDIJVIE (GLAS) Waterlooplein " 20.80
ANDIJVIE (GLAS). Waterlooplein " 26.40
B 51-200 gram ongewasschen Waterlooplein
BOSPEEN (GLAS). Waterlooplein " 24.00
GLASKOOLRABI (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
GLASKOOLRABI. (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
L. Blitz Waterlooplein " 24.--
J. Renz. Waterlooplein " 26.00
J. Renz. Waterlooplein " 25.00
J. Renz. Waterlooplein f. 31.--
J. Renz. Waterlooplein f. 35.50
J. Renz. Waterlooplein f.32.50
I boven 20 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 25.60
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm.ø Waterlooplein
I boven 7 cm. Ø Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51-200 gram, ongewasschen Waterlooplein
III " 10-16 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 12.80
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6