Archiefdocument
Origineel
21 april 1942 (met administratieve verwerkingsdata tot 29 april 1942). Dr. J. L. Gompertz, arts te Amsterdam. Onbekende instantie (waarschijnlijk een ziekenfonds of marktwezen-administratie). (Gedrukte tekst briefhoofd:)
J. L. GOMPERTZ
ARTS
AMSTELDIJK 122
—
SPREEKUUR 8-9
(Handgeschreven en stempels bovenaan:)
Gezien [stempel: 21 APR. 1942]
29-4-42
den
L.V.
347 (omcirkeld)
(Gedrukte afkortingen linker marge:)
A. Z. A.
A. O. Z.
A. Z.
B. Z.
E.M. M.
N. A. Z.
Ned.
R. Z.
Vict.
Z. Z.
R. V. B.
(Handgeschreven hoofdtekst:)
De Heer P L Wolvershuis
is in behandeling bij het
Instituut voor Phys.
Therapie. Hij mag
voorloopig niet op de
markt staan.
(Ondertekening:)
[Handtekening: Gompertz]
(Aantekeningen en stempels onderaan:)
Voorkeurkaart 341
[stempel: 21 APR. 1942]
inschrijven
28/4 42
13/4 Het document is een medisch bewijsstuk waarin arts J.L. Gompertz verklaart dat zijn patiënt, de heer P.L. Wolvershuis, onder behandeling is bij een instituut voor fysiotherapie ("Phys. Therapie"). De kern van de verklaring is het advies dat de patiënt "voorloopig niet op de markt staan" mag. Dit wijst erop dat de patiënt een marktkoopman was die vanwege medische redenen arbeidsongeschikt was.
De administratieve kenmerken zijn typerend voor de periode:
* Ziekenfondsen: De afkortingen aan de linkerkant verwijzen naar Amsterdamse ziekenfondsen (bijv. A.Z.A. voor ambtenaren, R.Z. voor het Roomsch Ziekenfonds).
* Stempels: De dubbele datumstempels en de handgeschreven parafen ("L.V.") en nummers ("347", "341") tonen aan dat het document door een bureaucratisch proces is gegaan, waarschijnlijk voor de toekenning van een uitkering of het behoud van een marktvergunning tijdens ziekte. Dit document is diep geworteld in de geschiedenis van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog (april 1942).
- De Arts: Dr. Jacob Leman Gompertz was een Joodse arts. Vanaf juni 1941 mochten Joodse artsen in Nederland op last van de bezetter alleen nog Joodse patiënten behandelen. Dit maakt het zeer waarschijnlijk dat de patiënt, de heer Wolvershuis, eveneens Joods was. Dr. Gompertz zelf is in 1944 in Auschwitz vermoord.
- De Markt: Voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam was de markthandel (zoals op het Waterlooplein) een vitale bron van inkomsten. In 1942 werden de restricties voor Joodse handelaren steeds verstikkender; ze werden verbannen naar speciale "Joodse markten" en uiteindelijk volledig uitgesloten van handel. Een medisch attest zoals dit was in die tijd een cruciaal document om rechten of vrijstellingen te claimen in een steeds vijandiger wordende bureaucratie. J.L. Gompertz L. Gompertz L. Wolvershuis P.L. Wolvershuis Marktwezen
Samenvatting
Het document is een medisch bewijsstuk waarin arts J.L. Gompertz verklaart dat zijn patiënt, de heer P.L. Wolvershuis, onder behandeling is bij een instituut voor fysiotherapie ("Phys. Therapie"). De kern van de verklaring is het advies dat de patiënt "voorloopig niet op de markt staan" mag. Dit wijst erop dat de patiënt een marktkoopman was die vanwege medische redenen arbeidsongeschikt was.
De administratieve kenmerken zijn typerend voor de periode:
* Ziekenfondsen: De afkortingen aan de linkerkant verwijzen naar Amsterdamse ziekenfondsen (bijv. A.Z.A. voor ambtenaren, R.Z. voor het Roomsch Ziekenfonds).
* Stempels: De dubbele datumstempels en de handgeschreven parafen ("L.V.") en nummers ("347", "341") tonen aan dat het document door een bureaucratisch proces is gegaan, waarschijnlijk voor de toekenning van een uitkering of het behoud van een marktvergunning tijdens ziekte.
Historische Context
Dit document is diep geworteld in de geschiedenis van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog (april 1942).
- De Arts: Dr. Jacob Leman Gompertz was een Joodse arts. Vanaf juni 1941 mochten Joodse artsen in Nederland op last van de bezetter alleen nog Joodse patiënten behandelen. Dit maakt het zeer waarschijnlijk dat de patiënt, de heer Wolvershuis, eveneens Joods was. Dr. Gompertz zelf is in 1944 in Auschwitz vermoord.
- De Markt: Voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam was de markthandel (zoals op het Waterlooplein) een vitale bron van inkomsten. In 1942 werden de restricties voor Joodse handelaren steeds verstikkender; ze werden verbannen naar speciale "Joodse markten" en uiteindelijk volledig uitgesloten van handel. Een medisch attest zoals dit was in die tijd een cruciaal document om rechten of vrijstellingen te claimen in een steeds vijandiger wordende bureaucratie.