Doorslag van een getypte brief met handgeschreven kanttekeningen. 4 juni 1942 (verzonden op 11 juni 1942). De waarnemend Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen-administratie in Amsterdam). Den Heer E. Italiaander, verblijvend in Rijks Werkkamp Molengoot, kamer 19, Hardenberg. [Handgeschreven linksboven:] verzonden 11/6
[Handgeschreven rechtsboven:] Inspecteur

[Getypt:]
VB/HG.

den Heer E. Italiaander,
Rijks Werkkamp
Molengoot, kamer 19,
HARDENBERG.

103/52/2 M. 4 Juni 1942.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 19 Mei jl. bericht ik U, dat U geen vaste plaats heeft op een der Joodsche markten alhier, noch daarvoor staat ingeschreven; aan Uw verzoek niet kan worden voldaan.

De Directeur,
wnd. Deze brief is een formeel antwoord op een verzoek van Emanuel Italiaander. Uit de tekst valt op te maken dat Italiaander op 19 mei 1942 heeft verzocht om een standplaats op een van de "Joodsche markten" in de stad (gezien de context betreft dit vrijwel zeker Amsterdam).

De aanvraag wordt afgewezen op puur bureaucratische gronden: Italiaander had voorheen geen vaste plaats en stond ook niet als zodanig geregistreerd. De toon van de brief is kortaf en zakelijk, typerend voor de ambtelijke correspondentie tijdens de bezettingstijd, waarbij de uitsluiting van de Joodse bevolking administratief werd afgehandeld.

Het adres van de ontvanger is bijzonder veelzeggend: hij verbleef op dat moment in Rijks Werkkamp Molengoot. Dit was een werkkamp nabij Hardenberg waar Joodse mannen werden geconcentreerd voor dwangarbeid onder de vlag van de werkverruiming. Dit document vormt een schrijnend bewijs van de systematische isolatie en beroving van bestaansmiddelen van Joodse Nederlanders tijdens de Tweede Wereldoorlog.

1. Joodse Markten: Vanaf najaar 1941 stelden de Duitse bezetters in Amsterdam speciale Joodse markten in (zoals op het Waterlooplein en de Gaaspstraat). Joden mochten alleen daar nog handel drijven of hun inkopen doen. Veel Joodse marktkooplieden raakten hierdoor hun reguliere staanplaatsen en klantenkring kwijt.
2. Rijks-Werkkampen: In 1942 werden duizenden Joodse mannen opgeroepen voor de werkverruiming en ondergebracht in kampen in het noorden en oosten van Nederland, waaronder Molengoot. Hoewel dit officieel werkkampen waren, dienden ze in de praktijk als voorportaal voor transport naar kamp Westerbork en uiteindelijk de vernietigingskampen in het Oosten.
3. Emanuel Italiaander: Het feit dat Italiaander vanuit een werkkamp nog probeerde zijn recht op een marktplaats veilig te stellen, getuigt van een poging om vast te houden aan een normale toekomst of een bron van inkomsten, terwijl de mazen van het net zich op dat moment al razendsnel rond hem sloten. Uit archieven van de Oorlogsgravenstichting blijkt dat een Emanuel Italiaander op 12 oktober 1942 in Auschwitz is vermoord. Dit document markeert een van de laatste administratieve contacten in zijn leven. E. Italiaander Marktwezen