Archief 745
Inventaris 745-394
Pagina 95
Dossier 103
Jaar 1942
Stadsarchief

Officiële brief van de Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen.

5 maart 1942. Van: De Directeur van het Marktwezen Amsterdam, Jan van Galenstraat 14. Aan: Mevr. de Wed. N. Suesan-Batavier, Ruyschstraat 122 huis, Amsterdam-Oost (Wijk 11).

Origineel

Officiële brief van de Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen. 5 maart 1942. De Directeur van het Marktwezen Amsterdam, Jan van Galenstraat 14. Mevr. de Wed. N. Suesan-Batavier, Ruyschstraat 122 huis, Amsterdam-Oost (Wijk 11). [Logo: Drie Andreaskruisen van Amsterdam in een wapenschild]
MARKTWEZEN
AMSTERDAM HG

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 103/10/2 M.
BIJLAGE
ONDERWERP:

AMSTERDAM (W.) 5 Maart 1942.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN Mw. de Wed. N. Suesan-Batavier,
Ruyschstraat 122 hs,
Amsterdam-Oost.
Wijk 11.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 16 Januari jl. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt(en) Gaaspstraat te laten bystaan - ~~niet vervangen~~ - door B. de Leeuw, geboren 13 November 1914. 
[Handgeschreven toevoeging onder de doorhaling:] Zoo noodig vervangen

                            De Directeur,
                            [Handtekening]

A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633. * Administratieve taal: De brief is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl, kenmerkend voor de gemeentelijke diensten uit die tijd.
* Correctie: Een cruciaal detail is de handmatige wijziging in de tekst. Waar getypt staat dat de assistent (B. de Leeuw) de vergunninghouder "niet" mag vervangen, is dit doorgehaald en vervangen door de handgeschreven notitie "Zoo noodig vervangen". Dit wijst op een versoepeling of een specifieke uitzondering voor deze aanvraag, waarbij de assistent de kraam mocht overnemen als dat nodig was.
* Identificatie: De namen Suesan, Batavier en De Leeuw zijn veelvoorkomende namen binnen de Portugees- en Hoogduits-Joodse gemeenschap in Amsterdam. De Ruyschstraat ligt in de Oosterparkbuurt, een wijk met destijds een grote Joodse bevolking.
* Locatie: De markt in de Gaaspstraat (in de Rivierenbuurt) was vanaf juli 1941 een van de aangewezen markten waar alleen Joodse handelaren en klanten mochten komen. * Tijdsperiode: Maart 1942 valt midden in de Duitse bezetting van Nederland. Op dit moment waren de anti-Joodse maatregelen al ver gevorderd. Joodse burgers werden steeds meer geïsoleerd van de rest van de samenleving en hun economische mogelijkheden werden drastisch ingeperkt.
* Segregatie op de markt: In 1941 voerden de bezetters segregatie in op de Amsterdamse markten. Joodse marktkooplieden mochten alleen nog op specifieke "Joodse markten" staan, zoals de Gaaspstraat. Dit document is een direct overblijfsel van de bureaucratische controle over deze geïsoleerde economie.
* Persoonlijke omstandigheden: De ontvanger is een weduwe. De toestemming om zich te laten bijstaan of zelfs te laten vervangen door B. de Leeuw suggereert dat zij mogelijk door leeftijd, ziekte of andere omstandigheden niet meer volledig in staat was de marktplaats zelf te bemannen.
* Het Marktwezen onder bezetting: De Dienst van het Marktwezen speelde een actieve rol in het uitvoeren van de verordeningen van de bezetter met betrekking tot Joodse handelaren, waaronder het intrekken van vergunningen of het verplaatsen van handelaren naar specifieke wijken. Dit document toont de strikte administratieve controle op wie er op welke plek mocht staan.

Samenvatting

  • Administratieve taal: De brief is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl, kenmerkend voor de gemeentelijke diensten uit die tijd.
  • Correctie: Een cruciaal detail is de handmatige wijziging in de tekst. Waar getypt staat dat de assistent (B. de Leeuw) de vergunninghouder "niet" mag vervangen, is dit doorgehaald en vervangen door de handgeschreven notitie "Zoo noodig vervangen". Dit wijst op een versoepeling of een specifieke uitzondering voor deze aanvraag, waarbij de assistent de kraam mocht overnemen als dat nodig was.
  • Identificatie: De namen Suesan, Batavier en De Leeuw zijn veelvoorkomende namen binnen de Portugees- en Hoogduits-Joodse gemeenschap in Amsterdam. De Ruyschstraat ligt in de Oosterparkbuurt, een wijk met destijds een grote Joodse bevolking.
  • Locatie: De markt in de Gaaspstraat (in de Rivierenbuurt) was vanaf juli 1941 een van de aangewezen markten waar alleen Joodse handelaren en klanten mochten komen.

Historische Context

  • Tijdsperiode: Maart 1942 valt midden in de Duitse bezetting van Nederland. Op dit moment waren de anti-Joodse maatregelen al ver gevorderd. Joodse burgers werden steeds meer geïsoleerd van de rest van de samenleving en hun economische mogelijkheden werden drastisch ingeperkt.
  • Segregatie op de markt: In 1941 voerden de bezetters segregatie in op de Amsterdamse markten. Joodse marktkooplieden mochten alleen nog op specifieke "Joodse markten" staan, zoals de Gaaspstraat. Dit document is een direct overblijfsel van de bureaucratische controle over deze geïsoleerde economie.
  • Persoonlijke omstandigheden: De ontvanger is een weduwe. De toestemming om zich te laten bijstaan of zelfs te laten vervangen door B. de Leeuw suggereert dat zij mogelijk door leeftijd, ziekte of andere omstandigheden niet meer volledig in staat was de marktplaats zelf te bemannen.
  • Het Marktwezen onder bezetting: De Dienst van het Marktwezen speelde een actieve rol in het uitvoeren van de verordeningen van de bezetter met betrekking tot Joodse handelaren, waaronder het intrekken van vergunningen of het verplaatsen van handelaren naar specifieke wijken. Dit document toont de strikte administratieve controle op wie er op welke plek mocht staan.

Locaties

De markt in de Gaaspstraat (in de Rivierenbuurt) was vanaf juli 1941 een van de aangewezen markten waar alleen Joodse handelaren en klanten mochten komen.

Kooplieden in dit dossier 100

Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 80.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 76.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 72.--
Elisabeth Gobets - van Brink Waterlooplein " 14.40
ANDIJVIE (Glas). Waterlooplein " 24.00
ANDIJVIE (GLAS) Waterlooplein " 20.80
ANDIJVIE (GLAS). Waterlooplein " 26.40
B 51-200 gram ongewasschen Waterlooplein
BOSPEEN (GLAS). Waterlooplein " 24.00
GLASKOOLRABI (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
GLASKOOLRABI. (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
L. Blitz Waterlooplein " 24.--
J. Renz. Waterlooplein " 26.00
J. Renz. Waterlooplein " 25.00
J. Renz. Waterlooplein f. 31.--
J. Renz. Waterlooplein f. 35.50
J. Renz. Waterlooplein f.32.50
I boven 20 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 25.60
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm.ø Waterlooplein
I boven 7 cm. Ø Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51-200 gram, ongewasschen Waterlooplein
III " 10-16 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 12.80
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6