Medische verklaring / Doktersattest. 8 augustus 1942. V.I. Sanders, Arts. [Briefhoofd, linksboven gedrukt]
V . I . SANDERS
Arts
Pretoriusplein 9 huis

Spreekuur: 8.30-9.30
TELEFOON 55418

[Linkermarge, gedrukt]
R.
A. Z. A.
A. O. Z.
B. Z.
E. M. M.
N. A. Z.
Ned.
R. Z.
A. Z.
Vict.
Z. Z.

[Handgeschreven tekst]
Amsterdam, 8 Aug 42
LS
De heer H. Dessaur
Krugerplein 22^2
ligt ziek te
bed
Hoogachtend
Sanders

[Aantekeningen onderaan, handgeschreven en stempel]
[Rode diagonale streep]
P.v.W Gaaspstr
Gaaspstraat [?]
n.v. aanm. [...] [onleesbaar] 10/8 42
[Paarse stempel]: № / 03 / 91 / 1 M. 1942 15/8 * Inhoud: Het document is een kort medisch bewijs waarin dokter Sanders verklaart dat zijn patiënt, de heer H. Dessaur, ziek te bed ligt. Dergelijke briefjes waren in oorlogstijd cruciaal als bewijslast voor afwezigheid bij werkgevers of instanties.
* Handschrift: De tekst is geschreven in een vlot, professioneel dokters-handschrift. "LS" staat voor Lectori Salutem ("Groet aan de lezer"), een destijds gebruikelijke formele aanhef.
* Administratieve sporen: De rode streep en de extra aantekeningen onderaan duiden op verwerking door een administratieve instantie, waarschijnlijk een ziekenfonds of een gemeentelijke dienst (mogelijk gevestigd aan de Gaaspstraat). De paarse stempel met de datum 15/8 suggereert dat het document een week na uitschrijven is gearchiveerd of verwerkt.
* Patiënt en Arts: De patiënt, H. Dessaur, woonde aan het Krugerplein. Dit plein ligt in de Transvaalbuurt, een buurt die in 1942 door de bezetter was aangewezen als onderdeel van de Joodse wijken ('Judenviertel'). De arts, Victor Isidoor Sanders, was zelf ook een Joodse arts. * Historische context: Het document dateert van augustus 1942, de periode waarin de grootschalige deportaties van Joden uit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder naar het oosten in volle gang waren.
* Relevantie: In deze specifieke periode kon een verklaring van "ziek te bed" voor Joodse Amsterdammers soms (tijdelijk) uitstel betekenen voor oproepen voor de arbeidsinzet of deportatie. Het feit dat zowel de arts als de patiënt in de Transvaalbuurt woonden, plaatst dit document in het hart van de Jodenvervolging in Amsterdam.
* Biografische noot: Dr. V.I. Sanders (1888-1943) overleefde de oorlog niet; hij is in 1943 in Sobibor vermoord. De naam Dessaur is in de Nederlandse cultuurgeschiedenis bekend (onder andere de schrijfster Andreas Burnier, geboren Dessaur), wat dit document mogelijk extra genealogische waarde geeft. H. Dessaur V.I. Sanders Z.