H. Dessaur

Officiële brief/oproeping.

Deze brief is een formele aanzegging van de Dienst Marktwezen van de gemeente Amsterdam aan de heer H. Dessaur. De kern van de zaak is dat de heer Dessaur zijn toegewezen marktplaats op de Westerstraat-markt niet regelmatig bezet. Hij heeft hiervoor al eerder een schriftelijke waarschuwing ontvangen. Conform artikel 11 van het Marktreglement is de consequentie van dit verzuim het intrekken van de marktvergunning. De directeur van de dienst geeft de betrokkene nog één kans om zijn zaak te bepleiten bij de inspecteur aan de Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen), voordat de definitieve beslissing tot intrekking wordt genomen.

Document

Het document is een administratieve vastlegging van een overtreding van de marktverordening door de heer H. Dessaur. Hij is opgeroepen voor een gesprek op 16 of 18 oktober 1940 omdat hij zijn vaste standplaats (nummer 108) op de Westerstraat-markt onvoldoende benutte. Hierover was hij op 7 september 1940 al officieel gewaarschuwd. Uit de aantekeningen van de inspecteur blijkt de context van het verzuim: Dessaur geeft aan dat hij voortaan vaker aanwezig zal zijn, maar klaagt dat zijn gereserveerde plek vaak wordt ingenomen door een andere handelaar (een "kaaskramer"). De inspecteur lijkt begrip te hebben voor deze situatie en adviseert de marktmeester/administratie om ervoor te zorgen dat Dessaurs plek inderdaad voor hem vrij blijft.

Typoscript (doorslag van een uitgaande brief).

* **Inhoud:** Het betreft een uiterst korte, formele afwijzing. De heer Dessaur had op 2 juni 1941 een schriftelijk verzoek ingediend, dat hier zestien dagen later zonder opgaaf van redenen wordt afgewezen. * **Stijl:** De toon is ambtelijk en afstandelijk ("bericht ik U", "niet kan worden voldaan"). Dit is kenmerkend voor de zakelijke correspondentie uit die periode. * **Annotaties:** De aantekening "Verzonden 18/6" dient als administratieve verificatie van de verzenddatum. De initialen "HG." en de handgeschreven naam/paraaf "M. de Leeuw" verwijzen waarschijnlijk naar de opsteller en de controlerend ambtenaar. * **Conditie:** De tekst is goed leesbaar, hoewel de typemachine-aanslag op het doorslagpapier soms wat vaag is.

Typoscript (doorslag van een brief).

Deze brief is een voorbeeld van formele, ambtelijke correspondentie uit de bezettingsjaren. De inhoud is uitermate kort en zakelijk: het is een afwijzing van een verzoek dat de geadresseerde op 2 juni 1941 schriftelijk had ingediend. Het document vermeldt niet wat de aard van het verzoek was, wat kenmerkend is voor een administratief systeem waarbij verwezen wordt naar eerdere dossiers of kenmerken (33/45/2 M.). De toon is koud en bureaucratisch, eindigend met de standaardformule "niet kan worden voldaan". Dat het een doorslag betreft zonder officieel briefhoofd suggereert dat dit de kopie voor het eigen archief van de verzendende instantie was.

Brief (handgeschreven).

* **Inhoud:** In deze brief verzoekt de heer H. Dessaur om een tijdelijke ontheffing van de bezettingsplicht voor zijn marktkraam in de Westerstraat. * **Reden:** De afzender voert aan dat hij momenteel onvoldoende handelswaar ("handel") kan bemachtigen om de exploitatie van zijn standplaats rendabel of mogelijk te maken. * **Toon:** De brief is geschreven in de formele, beleefde stijl die gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd ("WelEd. Heer", "teeken ik"). * **Administratieve sporen:** De aantekening "m. i. turf." (mogelijk de initialen van een ambtenaar of een korte instructie) en het referentienummer bovenin duiden op een systematische verwerking door de gemeentelijke administratie.

Administratieve notitie/beschikking betreffende een marktvergunning.

Het document is een intern ambtelijk schrijven van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen). Het betreft een verzoek van een marktkoopman, H. Dessaur, om zijn vaste staanplaats op de Westerstraatmarkt gedurende drie maanden onbezet te laten. De ambtelijke molen is in de kantlijn en onder de tekst zichtbaar: 1. **17-9-1941:** De marktcontroleur H. de Wolff stuurt de zaak door voor advies. 2. **19-9-1941:** Ambtenaar 'de Haar' adviseert positief: het is toegestaan de plaats drie maanden niet in te nemen, mits het marktgeld wekelijks wordt doorbetaald. 3. **27-9-1941:** Een controle of tweede akkoord waarbij wordt vermeld dat er "geen enkel bezwaar" is. 4. **Oktober 1941:** Definitieve goedkeuring ("acc.") en administratieve verwerking onder nummer 33/59/2.

Getypte brief (vermoedelijk een doorslag voor het archief).

De kern van deze brief is de formele afhandeling van een verzoek om tijdelijke ontheffing van de bezettingsplicht op de markt. De heer H. Dessaur heeft op 15 september 1941 verzocht om zijn standplaats op de markt in de Westerstraat (de bekende maandagmarkt in de Jordaan) tijdelijk niet te hoeven gebruiken. De directeur verleent deze toestemming voor een periode van drie maanden. Er is echter een belangrijke financiële voorwaarde: het marktgeld moet gedurende de afwezigheid wekelijks worden doorbetaald aan de dienstdoende ambtenaar. Dit toont aan dat het behoud van de standplaatsrechten strikt gekoppeld was aan het blijven voldoen van de verschuldigde gelden aan de gemeente, ongeacht of er daadwerkelijk handel werd gedreven.

Doorslag van een officiële brief (typscript).

In deze zakelijke correspondentie reageert de directeur van het Amsterdamse marktwezen op een verzoek van de heer H. Dessaur. Dessaur krijgt toestemming om zijn vaste standplaats op de markt in de Westerstraat voor een periode van drie maanden (vanaf de datum van de brief) onbezet te laten. Er wordt echter een strikte voorwaarde gesteld: ondanks zijn afwezigheid moet het wekelijkse marktgeld (staangeld) doorbetaald blijven worden aan de dienstdoende marktambtenaar. De brief illustreert de bureaucratische afhandeling van marktvergunningen in oorlogstijd, waarbij het behoud van inkomsten voor de gemeente prioriteit had boven de persoonlijke omstandigheden van de koopman.

Medische verklaring / Doktersattest.

* **Inhoud:** Het document is een kort medisch bewijs waarin dokter Sanders verklaart dat zijn patiënt, de heer H. Dessaur, ziek te bed ligt. Dergelijke briefjes waren in oorlogstijd cruciaal als bewijslast voor afwezigheid bij werkgevers of instanties. * **Handschrift:** De tekst is geschreven in een vlot, professioneel dokters-handschrift. "LS" staat voor *Lectori Salutem* ("Groet aan de lezer"), een destijds gebruikelijke formele aanhef. * **Administratieve sporen:** De rode streep en de extra aantekeningen onderaan duiden op verwerking door een administratieve instantie, waarschijnlijk een ziekenfonds of een gemeentelijke dienst (mogelijk gevestigd aan de Gaaspstraat). De paarse stempel met de datum 15/8 suggereert dat het document een week na uitschrijven is gearchiveerd of verwerkt. * **Patiënt en Arts:** De patiënt, H. Dessaur, woonde aan het Krugerplein. Dit plein ligt in de Transvaalbuurt, een buurt die in 1942 door de bezetter was aangewezen als onderdeel van de Joodse wijken ('Judenviertel'). De arts, Victor Isidoor Sanders, was zelf ook een Joodse arts.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE M^r de Gaer

# TRANSCRIPTIE Th. Haasnoot V. C. <u>onderzoek Zeeland</u> <u>Rooseman</u>

# TRANSCRIPTIE <u>Haarlemmermeer</u> A. v.d. Assem Ruigehoek 26 Nieuw Vennep

# TRANSCRIPTIE th. A. W. v. d. Haer . —