Typoscript (doorslag van een brief).
Origineel
Typoscript (doorslag van een brief). 18 juni 1941. De Directeur (van een niet nader gespecificeerde instantie, vermoedelijk een gemeentelijke dienst). [Handgeschreven in blauw potlood linksboven:] In tri
[Getypt rechtsboven:] HG.
den Heer H.Dessaur,
Krugerplein 22 II,
Amsterdam-Oost.
33/45/2 M. 18 Juni 1941.
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 2 Juni jl. bericht ik U,
dat aan het daarin gedane verzoek niet kan worden voldaan.
De Directeur, Deze brief is een voorbeeld van formele, ambtelijke correspondentie uit de bezettingsjaren. De inhoud is uitermate kort en zakelijk: het is een afwijzing van een verzoek dat de geadresseerde op 2 juni 1941 schriftelijk had ingediend. Het document vermeldt niet wat de aard van het verzoek was, wat kenmerkend is voor een administratief systeem waarbij verwezen wordt naar eerdere dossiers of kenmerken (33/45/2 M.). De toon is koud en bureaucratisch, eindigend met de standaardformule "niet kan worden voldaan". Dat het een doorslag betreft zonder officieel briefhoofd suggereert dat dit de kopie voor het eigen archief van de verzendende instantie was. De brief dateert van juni 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De geadresseerde, de heer H. Dessaur, woonde aan het Krugerplein in de Amsterdamse Transvaalbuurt. Dit was een buurt met een zeer grote Joodse populatie. Gezien de naam Dessaur en de locatie is het zeer waarschijnlijk dat de geadresseerde van Joodse afkomst was.
In deze fase van de bezetting namen de anti-Joodse maatregelen en beperkingen in rap tempo toe. Verzoeken aan officiële instanties in deze periode hadden vaak betrekking op reisvergunningen, ontheffingen van beperkende maatregelen, of zaken betreffende huisvesting en werkgelegenheid. De bureaucratische afwijzing van dergelijke verzoeken was vaak een voorbode van de verdere rechteloosheid en uiteindelijke deportatie van de Joodse bevolking. Uit oorlogsarchieven blijkt dat Hartog Dessaur (geboren in 1904), die op dit adres woonde, later in de oorlog is weggevoerd en in 1943 in Sobibor is vermoord. Dit geeft de anders zo banale administratieve afwijzing een beladen historische betekenis. H. Dessaur