Officiële brief/rappèl. 31 augustus 1942. Der Reichskommissar für die besetzten niederländischen Gebiete, Der Beauftragte für die Stadt Amsterdam (Wirtschaftsreferent). Dienst Marktwezen Amsterdam. [Bovenaan links]
DER REICHSKOMMISSAR
FÜR DIE BESETZTEN NIEDERLÄNDISCHEN GEBIETE
DER BEAUFTRAGTE
FÜR DIE STADT AMSTERDAM

Ref. Wi.

[Stempel links midden]
No 103/93/3 M. 1942 7/9

[Bovenaan rechts]
AMSTERDAM, den 31. August 1942.
MUSEUMPLEIN 19
TEL. 97101

[Handgeschreven aantekening rechtsboven]
binnengekomen 3/9 '42
[paraaf]

[Adresblok midden]
An das
Marktwezen Amsterdam
A m s t e r d a m
====================
Jan van Galenstraat 14

[Handgeschreven aantekening rechts van adres]
m.i. opbergen.

[Inhoud brief]
Betr.: Gesuch des Juden Izak Pach um Zulassung auf dem Judenmarkt
Gaaspstraat.
Bezug: Mein Schreiben vom 14. August 1942.

   Ich bitte um eine schriftliche Beantwortung

meines vorbezeichneten Schreibens.

[Ondertekening]
Im Auftrag
[Handtekening: A. Gombault]
(A. Gombault)
Wirtschaftsreferent

[Handgeschreven aantekening linksonder]
antwoord is op 21/9 . 42
bezorgd. [paraaf] De brief is een formeel herinneringsschrijven (rappèl) van de Duitse bezettingsautoriteiten aan de Amsterdamse dienst Marktwezen. De Wirtschaftsreferent (economisch adviseur), werkzaam onder de Beauftragte voor Amsterdam (toentertijd Hans Böhmcker), vraagt om een reactie op een eerdere brief van 14 augustus.

Het onderwerp is de aanvraag van Izak Pach om te mogen handelen op de Joodse markt aan de Gaaspstraat. De terminologie "des Juden Izak Pach" is kenmerkend voor de bureaucratische taal van de nazi's, waarbij individuen primair op basis van hun (door de nazi's gedefinieerde) etniciteit werden gecategoriseerd.

De handgeschreven aantekeningen geven inzicht in de administratieve gang van zaken bij het Marktwezen: de brief kwam binnen op 3 september 1942 en werd pas op 21 september beantwoord. De opmerking "m.i. opbergen" (naar mijn inzicht opbergen) suggereert dat de zaak na beantwoording als afgehandeld werd beschouwd voor het archief. In 1941 stelde de Duitse bezetter specifieke "Judenmärkte" in Amsterdam in, zoals aan de Gaaspstraat (Rivierenbuurt), het Waterlooplein en de Transvaalstraat. Dit was onderdeel van de bredere politiek van segregatie en isolatie van de Joodse bevolking. Joden mochten alleen op deze aangewezen plekken en op specifieke tijden handelen en winkelen.

Voor een standplaats op zo’n markt was toestemming nodig van zowel de Nederlandse gemeentelijke instanties (Marktwezen) als de Duitse toezichthouders. De bemoeienis van de Wirtschaftsreferent laat zien hoe diep de Duitse controle op het economische leven in Amsterdam was doorgedrongen. In de zomer van 1942, wanneer deze brief is geschreven, waren de grootschalige deportaties naar de vernietigingskampen al in volle gang, wat het verzoek van Izak Pach om een marktvergunning een wrang contrast geeft met de dodelijke realiteit van die tijd.