Archief 745
Inventaris 745-394
Pagina 225
Dossier 103
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte brief op grijsachtig papier (doorslag of kopie).

16 september 1942.

Origineel

Getypte brief op grijsachtig papier (doorslag of kopie). 16 september 1942. HB.

[handgeschreven:] Verzonden 16/9

Mevrouw B.v.d.Hoek,
2e Boerhaavestraat 42,
Amsterdam-Oost.
Wijk 11.

103/109/2 M. 16 September 1942.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 7 September j.l. bericht ik
U, dat geen vrijstelling van betaling van marktgeld kan worden verlee
bij tewerkstelling in een rijkswerkkamp voor Joden. De aan Uw echtge-
noot verleende marktplaats op de markt Gaaspstraat zal derhalve wor-
den ingetrokken, tenzij U persoonlijk van de plaats gebruik wenscht
te maken en mij daarvan onder opgave van het door U te verkoopen arti
kel ten spoedigste kennig geeft. De brief is een kille, bureaucratische afwijzing van een verzoek om vrijstelling van marktgeld. De echtgenoot van mevrouw Van der Hoek is afgevoerd naar een "rijkswerkkamp voor Joden". Mevrouw heeft blijkbaar verzocht om opschorting of vrijstelling van de betalingsverplichting voor zijn marktplaats op de markt aan de Gaaspstraat.

De autoriteiten wijzen dit verzoek resoluut af. Sterker nog, ze dreigen de marktplaats direct in te trekken, tenzij de echtgenote de plek zelf inneemt en aangeeft wat zij gaat verkopen. Dit toont de nietsontziende wijze waarop de Joodse bevolking tijdens de bezetting niet alleen van hun vrijheid, maar ook van hun bestaansmiddelen werd beroofd, terwijl financiële verplichtingen jegens de overheid onverkort bleven doorlopen.

Er zitten enkele opvallende (type)fouten aan de rechterkant van het document, mogelijk door de rand van het papier of een slordige typist(e): "verlee" (verleend), "arti / kel" (artikel) en "kennig" (kennis). In september 1942 was de deportatie van de Nederlandse Joden in volle gang. De "rijkswerkkampen" fungeerden vaak als tussenstation; mannen werden daarheen gestuurd voor dwangarbeid, waarna ze later meestal via Westerbork naar de vernietigingskampen in het Oosten werden gedeporteerd.

De Gaaspstraatmarkt lag in de Rivierenbuurt, een wijk waar destijds veel Joodse Amsterdammers woonden. Het document illustreert de rol van de gemeentelijke bureaucratie (in dit geval de marktmeester of het marktwezen) bij de uitvoering van de anti-Joodse maatregelen. Zelfs in de meest tragische persoonlijke omstandigheden werd de letter van de (door de bezetter aangepaste) wet strikt gevolgd ten nadele van de Joodse burgers. B. v.d. Hoek Marktwezen

Samenvatting

De brief is een kille, bureaucratische afwijzing van een verzoek om vrijstelling van marktgeld. De echtgenoot van mevrouw Van der Hoek is afgevoerd naar een "rijkswerkkamp voor Joden". Mevrouw heeft blijkbaar verzocht om opschorting of vrijstelling van de betalingsverplichting voor zijn marktplaats op de markt aan de Gaaspstraat.

De autoriteiten wijzen dit verzoek resoluut af. Sterker nog, ze dreigen de marktplaats direct in te trekken, tenzij de echtgenote de plek zelf inneemt en aangeeft wat zij gaat verkopen. Dit toont de nietsontziende wijze waarop de Joodse bevolking tijdens de bezetting niet alleen van hun vrijheid, maar ook van hun bestaansmiddelen werd beroofd, terwijl financiële verplichtingen jegens de overheid onverkort bleven doorlopen.

Er zitten enkele opvallende (type)fouten aan de rechterkant van het document, mogelijk door de rand van het papier of een slordige typist(e): "verlee" (verleend), "arti / kel" (artikel) en "kennig" (kennis).

Historische Context

In september 1942 was de deportatie van de Nederlandse Joden in volle gang. De "rijkswerkkampen" fungeerden vaak als tussenstation; mannen werden daarheen gestuurd voor dwangarbeid, waarna ze later meestal via Westerbork naar de vernietigingskampen in het Oosten werden gedeporteerd.

De Gaaspstraatmarkt lag in de Rivierenbuurt, een wijk waar destijds veel Joodse Amsterdammers woonden. Het document illustreert de rol van de gemeentelijke bureaucratie (in dit geval de marktmeester of het marktwezen) bij de uitvoering van de anti-Joodse maatregelen. Zelfs in de meest tragische persoonlijke omstandigheden werd de letter van de (door de bezetter aangepaste) wet strikt gevolgd ten nadele van de Joodse burgers.

Genoemde Personen 1

Locaties

Gaaspstraat (Joodse Markt)

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Kruidenier (Droog): Rijst Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Dwang/Vordering Jodenster/Maatregelen Kamp Westerbork

Organisaties

Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 100

Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 80.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 76.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 72.--
Elisabeth Gobets - van Brink Waterlooplein " 14.40
ANDIJVIE (Glas). Waterlooplein " 24.00
ANDIJVIE (GLAS) Waterlooplein " 20.80
ANDIJVIE (GLAS). Waterlooplein " 26.40
B 51-200 gram ongewasschen Waterlooplein
BOSPEEN (GLAS). Waterlooplein " 24.00
GLASKOOLRABI (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
GLASKOOLRABI. (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
L. Blitz Waterlooplein " 24.--
J. Renz. Waterlooplein " 26.00
J. Renz. Waterlooplein " 25.00
J. Renz. Waterlooplein f. 31.--
J. Renz. Waterlooplein f. 35.50
J. Renz. Waterlooplein f.32.50
I boven 20 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 25.60
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm.ø Waterlooplein
I boven 7 cm. Ø Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51-200 gram, ongewasschen Waterlooplein
III " 10-16 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 12.80
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6