Briefverslag / Ambtelijke aantekening op een verzoekschrift. 19 en 27 oktober 1942 (met verwijzing naar 23 december 1941). [Bovenzijde - Slotzin van de oorspronkelijke brief]
standplaatshouder.
Hopende een gunstig
antwoord te mogen ontvangen
teeken ik
Hoogachtend
N. Deegen
Nw. Uilenburgerstraat 80 I
A’dam (C)

[Onderzijde - Ambtelijke kantlijnnotities]
N. Deegen, sollicitant nr
237 Groentenm. werd
23 Dec ’41 geschrapt wegens
onvoldoende gebruik
maken van voorkeurskaart.

m.i. kan verzoek niet
worden ingewilligd
19-10-’42 [paraaf]

J 19/10 ’42
afwijzen [paraaf HD]
63/148/2 27/10/’42 [paraaf] Het document is een typerend voorbeeld van bureaucreatie tijdens de bezettingsjaren in Amsterdam. Het betreft een reactie op een verzoek van N. Deegen om (opnieuw) als standplaatshouder (waarschijnlijk op een markt) te mogen werken.

De ambtenaar die de zaak beoordeelt, stelt vast dat Deegen reeds op 23 december 1941 van de lijst van sollicitanten (nummer 237, Groentenmarkt) is geschrapt. De reden voor deze eerdere schrapping was het "onvoldoende gebruik maken van de voorkeurskaart". In die tijd was een voorkeurskaart essentieel om een vaste plek op een markt te bemachtigen; wie zijn kaart niet consequent gebruikte, verloor zijn rechten.

Op basis van dit verleden adviseert de ambtenaar op 19 oktober 1942 negatief ("m.i. [mijns inziens] kan verzoek niet worden ingewilligd"). Dit advies wordt op 27 oktober definitief bekrachtigd met de beslissing "afwijzen". Dit document moet worden gezien in het licht van de schaarste en de strikte regulering van de handel tijdens de Tweede Wereldoorlog. De gemeente Amsterdam hanteerde strenge regels voor marktkooplieden.

De locatie van de aanvrager (Nieuwe Uilenburgerstraat 80 I) is historisch gezien van belang: dit was het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. Hoewel de naam Deegen niet uitsluitend Joods is, werd deze buurt in 1942 stelselmatig ontruimd door de bezetter. Het feit dat een bewoner uit deze straat in oktober 1942 nog probeert zijn standplaatsrechten terug te krijgen, getuigt van de wanhopige pogingen om in het levensonderhoud te blijven voorzien, terwijl de bewegingsvrijheid en economische rechten van de (voornamelijk Joodse) bewoners in die wijk in die periode nagenoeg volledig waren vernietigd. De ambtelijke toon in de afwijzing is zakelijk en onverbiddelijk, passend bij de bureaucratische houding van die tijd.