Handgeschreven brief met ambtelijke aantekeningen en stempels. 30 oktober 1942. S. Kouch (of Koning), namens de Markt Combinatie, Amsterdam. Directie Marktwezen, Amsterdam. [Linksboven:] N^o 103/163/1 M. 1942 2/11
[Rechtsboven:] 272

A’dam, 30 October 1942

Directie Marktwezen
A’dam. [Aantekening in ander handschrift:] mi. Jurf

Wel. Ed. Heer,
Hiermede bericht ik UEd, dat den Heer Mozes Rocher, standplaatshouder N^o 203 van Amsterdam naar Duitsland is verzonden en zoodoende geen gebruik meer maakt van zijn plaats op de Markt Gaespstraat.
Ik verzoek UEd. daarom beleefd, deze plaats vanaf heden te laten vervallen.

Met de meeste Hoogachting
Namens de Markt Combinatie
S. Kouch [Handtekening]

[Linksonder, handgeschreven ambtelijke notitie:]
Th. van Monkerken,
afvoeren amb.
[Paraaf] 7/11 '42

[Onderaan, over stempel heen geschreven:]
afgedr 9/11 -42 ing. 2/11 -42
[Paraaf/Handtekening, mogelijk:] de Boer.
7-11-42
11 / f.

[Stempel:]
GEZIEN
DE INSPECTEUR. Dit document is een kil, administratief bewijsstuk van de gevolgen van de Jodenvervolging in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De brief, geschreven door een vertegenwoordiger van de "Markt Combinatie", verzoekt de gemeente (Directie Marktwezen) om een marktvergunning in te trekken.

De kernzin "naar Duitsland is verzonden" is een eufemisme voor de deportatie van Mozes Rocher. De bureaucratische afhandeling valt op: er is geen sprake van medeleven of verbazing; de deportatie wordt simpelweg behandeld als een zakelijke reden voor het vrijkomen van een standplaats op de markt in de Gaespstraat.

De diverse aantekeningen en stempels tonen de ambtelijke molen: de brief komt binnen op 2 november, wordt beoordeeld door een inspecteur, en de standplaatshouder wordt administratief "afgevoerd" op 7 en 9 november 1942. In oktober 1942 was de grootschalige deportatie van Joodse Amsterdammers naar concentratie- en vernietigingskampen in volle gang. De Gaespstraat lag in de Transvaalbuurt (Amsterdam-Oost), een wijk waar veel Joodse Amsterdammers woonden en waar op dat moment regelmatig razzia's plaatsvonden.

Mozes Rocher (geboren op 13 mei 1894) was inderdaad een Joodse marktkoopman. Gegevens uit de archieven (zoals het Joods Monument) bevestigen dat hij in deze periode is weggevoerd. Hij werd gedeporteerd naar Auschwitz, waar hij volgens de officiële gegevens op 13 november 1942 — slechts twee weken na het schrijven van deze brief — is vermoord.

Dit document illustreert hoe de Nederlandse bureaucreatie, vaak zonder protest, meewerkte aan het "opschonen" van administraties nadat Joodse burgers door de bezetter waren weggevoerd. Het onteigenen van bezit en het vervallen van vergunningen was een direct gevolg van de deportaties.