Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift). 16 oktober 1942. B. Broekman, wonende aan de Hofmeyrstraat 23 hs te Amsterdam. De Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. [Linksboven, onderstreept:]
Inschrijven
[Rechtsboven:]
A’dam 16 Oct. 1942.
2/3 [Paginanummering in potlood]
Den Weled. Heer
Directeur van het Marktwezen.
[Stempel in paarse inkt:]
№ 104/36/1 M. 1942
[Handgeschreven toevoeging boven het jaartal:] 27/10
Hierbij vraag ik (ondergeteekende) U beleefd den Heer S. Bak. Hofmeyrstr: 23 hs. A’dam (O) een assistenskaart te willen verstrekken voor het assisteeren bij mijn werk op de Joodsche markt Joubertstraat.
Bij voorbaat dank verblijf ik.
Hoogachtend:
B. Broekman.
Hofmeyrstr: 23 hs.
A’dam (O)
Plaats № 124 v. Markt
P.S.
S. Bak
Geb. 29-4-1914.
Hofmeyrstr: 23 hs.
A’dam (O)
[Onderaan gecentreerd:]
Artikel: Huishoudelijke Artikelen.
B. Broekman, pl. [onleesbaar, mogelijk 'vrij'] Joubertstraat.
[Aantekening in ander handschrift onderaan:]
M. Penz, om advies
[Handtekening/Paraaf] 26/10 ’42 Het document is een formeel verzoek van een marktkoopman, B. Broekman, aan de directeur van het Marktwezen in Amsterdam. Broekman verzoekt om een assistentenkaart voor de heer S. Bak, zodat deze hem kan helpen bij zijn kraam (plaats nummer 124) op de Joodse markt in de Joubertstraat.
Opvallende details zijn:
* Gedeelde bewoning: Zowel de aanvrager (B. Broekman) als de beoogde assistent (S. Bak) wonen op hetzelfde adres: Hofmeyrstraat 23 huis. Dit duidt op een nauwe persoonlijke of familiale band, wat destijds gebruikelijk was onder druk van de beperkende maatregelen.
* Handelswaar: Broekman handelt in "Huishoudelijke Artikelen".
* Administratieve afhandeling: De brief is voorzien van een stempel van het Marktwezen en een handgeschreven kanttekening ("om advies"), wat wijst op de bureaucratische controle over de markten in bezettingstijd. De datum op de kanttekening (26 oktober) laat zien dat de verwerking vlot verliep. Dit document is een direct overblijfsel van de anti-Joodse maatregelen tijdens de Tweede Wereldoorlog in Amsterdam.
1. Segregatie: In 1941 werden Joodse marktkooplieden verbannen van de reguliere Amsterdamse markten. Er werden specifieke "Joodsche markten" ingesteld waar alleen Joden mochten kopen en verkopen. De markt in de Joubertstraat (Transvaalbuurt) was een van de belangrijkste locaties hiervoor.
2. Toezicht: Hoewel de markten bedoeld waren voor de Joodse bevolking, stonden ze onder strikt toezicht van de gemeentelijke afdeling Marktwezen, die weer onder controle stond van de Duitse bezetter. Elk aspect van het marktwezen, inclusief wie er mocht assisteren, was onderworpen aan vergunningen.
3. Tijdsbeeld: De datum oktober 1942 is saillant. Dit was een periode van grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar de kampen. Het feit dat er op dit moment nog assistentenkaarten werden aangevraagd, getuigt van de pogingen van de Joodse bevolking om het dagelijks leven en de broodwinning zo lang mogelijk voort te zetten onder steeds nijpender omstandigheden. B. Broekman M. Penz S. Bak Marktwezen