S. Bak

Handgeschreven brief (formele kennisgeving).

De brief is een korte, zakelijke mededeling van A. Bak waarin hij de afwezigheid van zijn echtgenote, S. Bak, op de Lindegrachtmarkt legitimeert. De reden voor de afwezigheid is van medische aard ("op advies van mijn huisarts"). De taal is voor die tijd gebruikelijk formeel en eerbiedig ("WelEd: Heer", "UEd:"). Het feit dat een dergelijke brief naar de Directeur van het Marktwezen wordt gestuurd, suggereert dat S. Bak een standplaatshoudster was met een aanwezigheidsplicht of dat zij haar afwezigheid moest verantwoorden om haar rechten op de standplaats te behouden. Het handschrift is een goed leesbaar, klassiek Nederlands cursief uit het interbellum.

Getypte ambtelijke brief (doorslag).

* **Kernboodschap:** De brief is een formeel verzoek om de benzinevergunning van groentenhandelaar S. Bak uit Edam in te trekken. * **Aanleiding:** Tijdens een controle is geconstateerd dat Bak groente en fruit aan winkeliers leverde, wat op dat moment in strijd was met de geldende distributievoorschriften. * **Toon:** De brief is geschreven in de uiterst formele, ambtelijke stijl van die tijd ("heb ik de eer U te berichten", "beleefd te verzoeken"). * **Bestuurlijke context:** Er is sprake van een afgestemde actie tussen verschillende overheidsinstanties (de lokale controle-instantie en de Rijksinspectie voor het Verkeer) om economische overtredingen te bestraffen door het ontnemen van noodzakelijke middelen (brandstof).

Verslag/Rapport van observatie.

* **Toezicht en Controle:** Het document is een verslag van een opsporingsambtenaar of controleur die onderzoek doet naar de handel "buiten de veiling om". Dit was tijdens de bezettingsjaren (1941) streng verboden vanwege de distributiewetten en de strijd tegen de zwarte handel. * **Methodiek:** De controleur observeert eerst de aanwezigheid van emballage (lege kisten) met het merk "S. Bak en Zoon" bij diverse winkeliers in Amsterdam-Noord als indirect bewijs van handel. Vervolgens schaduwt hij een specifieke vrachtwagen (kenteken G 61560). * **Bevindingen:** Hoewel er bij één winkelier (Freeker) een aanzienlijke hoeveelheid groenten en fruit wordt gelost, kan de chauffeur geen veilingbrieven overleggen. De rest van de route lijkt verdacht; de vrachtwagen stopt bij diverse adressen zonder te lossen, wat kan duiden op een waarschuwing of het scouten van de situatie vanwege de aanwezigheid van de controleur. * **Personen:** Vermelding van chauffeur Cornelis Rijnwijk uit Edam, die op dat moment 65 jaar oud was.

Officiële kennisgeving / Strafbeschikking.

* **Inhoud:** De brief is een officiële berisping en strafoplegging aan de heer Freeken. Hem wordt ten laste gelegd dat hij buiten de Amsterdamse Centrale Markt om goederen (aardappelen, groente en fruit) heeft ingekocht bij de firma S. Bak & Zn. * **Juridische grondslag:** De overtreding betreft artikel 5 van het 'Reglement op de Centrale Markt'. De straf, gebaseerd op artikel 35 lid 1, is een ontzegging van de toegang tot de markt voor de duur van één week. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notities duiden op de interne verwerking. "Verzonden 11/9" bevestigt de verzending op de dag van datering. De onderste krabbel verwijst naar een rapportage door of aan een zekere W. Brouwer op 13 september 1941.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

Het document is een formeel verzoek van een marktkoopman, B. Broekman, aan de directeur van het Marktwezen in Amsterdam. Broekman verzoekt om een assistentenkaart voor de heer S. Bak, zodat deze hem kan helpen bij zijn kraam (plaats nummer 124) op de Joodse markt in de Joubertstraat. Opvallende details zijn: * **Gedeelde bewoning:** Zowel de aanvrager (B. Broekman) als de beoogde assistent (S. Bak) wonen op hetzelfde adres: Hofmeyrstraat 23 huis. Dit duidt op een nauwe persoonlijke of familiale band, wat destijds gebruikelijk was onder druk van de beperkende maatregelen. * **Handelswaar:** Broekman handelt in "Huishoudelijke Artikelen". * **Administratieve afhandeling:** De brief is voorzien van een stempel van het Marktwezen en een handgeschreven kanttekening ("om advies"), wat wijst op de bureaucratische controle over de markten in bezettingstijd. De datum op de kanttekening (26 oktober) laat zien dat de verwerking vlot verliep.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift/kennisgeving). * **Datum:** 25 september 1939. * **Afzender:** A. Bak, wonende aan de Magersfonteinstraat 9 II, Amsterdam. * **Ontvanger:** De Marktopzichter van de Ten Katestraat, Amsterdam. * **Kenmerk:** № 27/102/1 M. 1939 26/9 (stempel/registratienummer linksboven). * **Onderwerp:** Kennisgeving van afwezigh...

# TRANSCRIPTIE 27/102/1 Blijkens bijgaande doktersverklaring kan A. Bak, aldus vrijstelling worden verleend zijn plaats in te nemen. Aangezien vorenbedoelde A. Bak t/m 21/10 '39 reeds 5 x 1.35 = f 6.75 marktgeld is verschuldigd dient hij spoedig te betalen. Bijaldien hij in gebreke blijft, dan wordt de plaats wegens wanbetaling ingetrokken. Amsterdam 20-10 '39 [Paraaf]

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (verzoekschrift of bezwaarschrift). * **Auteur:** L. S. Kok. * **Datering:** Onbekend (vermoedelijk eerste helft 20e eeuw, gezien spelling en context). * **Taal:** Nederlands (verouderde spelling). * **Beschrijving:** Een handgeschreven brief op gelinieerd papier waarin de schrijver pleit voor het behoud van zijn standplaats voor de verkoop van...

# TRANSCRIPTIE (Bovenaan gestempeld/geschreven nummers: $N\underline{o}$ 66/5/1 M. 1941 $\frac{15}{1}$) K. Bak, Donkerstraat 3 Enkhuizen heeft op de Centrale Markt een plaats bezet voor het kalenderjaar 1940 in de hal no 22. Van het verschuldigde marktgeld groot f 500.- heeft hij slechts betaald f 468,33 ------------------ f 31,67 is hij dus nog schuldig. Voor 1941 neemt hij geen plaats. Aan Bak ...

# TRANSCRIPTIE M. ZAK, ARTS, SARPHATISTRAAT 27 Telefoon 52259 Amsterdam-O. ——— Spreekuur 1–2 en 7–8 Ziekenfondsleden 8-9 's morgens ——— [Handgeschreven:] L.S. Mej. Meijer R. 1 amp 17/1/39 inj. lat u 2 x p d 24/1 Meijer