Archief 745
Inventaris 745-394
Pagina 543
Dossier 48
Jaar 1942
Stadsarchief

Archiefdocument

Origineel

[Pagina 6]

6

ring, terwijl vertakte, gescheurde en houterige exemplaren niet mogen voorkomen. Peen en lof moeten bovendien schoon gewasschen zijn.
Per bos moet aanwezig zijn:
1 Jan.—31 Mei ten minste 20 stuks en ten minste 0.4 kg gebroken peen;
1 Juni—30 Juni ten minste 15 stuks en ten minste 0.5 kg gebroken peen;
1 Juli—31 Juli ten minste 15 stuks en ten minste 0.7 kg gebroken peen;
van 1 Aug. t/m 31 Dec. mag nog alleen de fijne en jonge peen gebost worden met ten minste 20 stuks en ten minste 0.7 kg gebroken peen per bos.

Peen zonder lof (roode). Deze peen moet volgroeid zijn, terwijl er geen gebarsten, vertakte of houterige exemplaren in mogen voorkomen.
De sorteering is als volgt:
I. van 20— 50 gram per stuk;
II. van 51—200 ,, ,, ,,
III. van 201—500 ,, ,, ,,
IV. boven 500 gram per stuk.
Onder sorteering I valt alleen de fijnere peen als ,,Amsterdamsche bak'' en ,,Nantes''. Deze sorteering moet steeds schoon gewasschen ter veiling worden aangevoerd.
De andere sorteeringen kunnen ongewasschen worden aangevoerd, mits droog, vrij van zand, grond en vuil.

Peterselie en kervel. Het blad mag niet geel zijn, terwijl het geheel, ook de wortels, ontdaan moet zijn van vuil en grond. De doorsnede der bossen moet in den band ten minste 3 cm bedragen.

Postelein. Deze moet gezond van kleur zijn en vrij van grond en vuil.

Prei. Prei moet ontdaan zijn van vuil, rotte en gekneusde bladeren en vrij van grond. De wortels moeten tot op 5 cm worden ingekort en de bladeren zoodanig, dat de lengte van bladeren en wortels te zamen gemiddeld niet meer bedraagt dan 50 cm.
Deze maat moet voor prei, die kort wit is, kleiner zijn, en mag voor prei, die extra lang wit is, worden overschreden.
Al of niet gewasschen prei moet behoorlijk droog worden aangevoerd.

[Pagina 7]

7

De sorteering is:
I. prei boven 10 mm doorsnede;
II. prei beneden 10 mm doorsnede.
Vanaf 1 Juni tot en met 31 Augustus moet alle prei per bos worden geveild; in alle overige maanden moet dit per kg geschieden.
De bossen moeten een doorsnede hebben van ten minste 3 cm.

Raapstelen. Het blad mag niet geel zijn, terwijl het geheel — ook de wortels — ontdaan moet zijn van vuil en grond. Zij moeten gebonden worden in bossen van pl.m. 1/4 kg en geveild worden per 100 kg.

Rabarber. Deze moet vrij zijn van vuil en grond en ontdaan van het blad. De stelen moeten ten minste 30 cm lang en 15 mm dik zijn.

Radijs. Het lof moet gezond en groen van kleur zijn. De knolletjes moeten vrij gelijk van dikte zijn, niet wankleurig, niet gebarsten en niet voos. De knolletjes moeten een doorsnede hebben van 15—25 mm, terwijl iedere bos ten minste 15 stuks gelijk gesorteerde knolletjes moet bevatten. De bossen moeten behoorlijk schoon gewasschen zijn.

Schorseneeren. Deze moeten droog zijn, vrij van blad en grond, vrij van vertakte exemplaren en gelijkmatig gesorteerd.
De sorteering is:
I. ten hoogste 20 stuks per kg;
II. van 20—45 stuks per kg.

Knolselderij. Knolselderij met blad moet ontdaan zijn van gele en gekneusde bladeren, de knollen vrij van roest, wortels, grond en vuil, al of niet gewasschen.
Bij knolselderij zonder blad moeten de knollen vrij zijn van roest, wortels, grond en vuil.
De sorteering voor beide groepen is bij doorsnede der knollen:
I. boven 10 cm doorsnede;
II. van 8—10 cm doorsnede;
III. ,, 6— 8 ,, ,, ;
IV. beneden 6 cm doorsnede.

Bleekselderij moet ontdaan zijn van vuil, grond en gele of gekneusde bladeren, al of niet gewasschen. Het lof moet voldoende gebleekt zijn. De tekst is opgesteld in een zakelijke, directieve stijl, kenmerkend voor reglementen. Er wordt veelvuldig gebruikgemaakt van specifieke kwantitatieve eisen (grammen, millimeters, centimeters, stuks per bos/kilogram) om objectiviteit bij de keuring te waarborgen. De spelling is de zogenaamde "De Vries en Te Winkel"-spelling (bijv. gewasschen, zoodanig, schorseneeren), wat duidt op een publicatiedatum van vóór de spellinghervorming van 1947. Opvallend is de nadruk op presentatie: groenten moeten "vrij van vuil", "gezond van kleur" en vaak "schoon gewasschen" zijn voor de veiling. Dit document is een sprekend voorbeeld van de professionalisering en standaardisering van de Nederlandse tuinbouw in de eerste helft van de 20e eeuw. Door strikte sorteerregels in te voeren, konden de veilingen (zoals de genoemde "Amsterdamsche bak") een constante kwaliteit garanderen aan (inter)nationale kopers. De vermelding van specifieke rassen zoals 'Nantes' (peen) toont de reeds vergevorderde specialisatie in de groenteteelt aan. De regels voor verschillende periodes in het jaar laten zien dat de voorschriften rekening hielden met de natuurlijke groeicyclus en de seizoensgebonden beschikbaarheid van producten.

Samenvatting

De tekst is opgesteld in een zakelijke, directieve stijl, kenmerkend voor reglementen. Er wordt veelvuldig gebruikgemaakt van specifieke kwantitatieve eisen (grammen, millimeters, centimeters, stuks per bos/kilogram) om objectiviteit bij de keuring te waarborgen. De spelling is de zogenaamde "De Vries en Te Winkel"-spelling (bijv. gewasschen, zoodanig, schorseneeren), wat duidt op een publicatiedatum van vóór de spellinghervorming van 1947. Opvallend is de nadruk op presentatie: groenten moeten "vrij van vuil", "gezond van kleur" en vaak "schoon gewasschen" zijn voor de veiling.

Historische Context

Dit document is een sprekend voorbeeld van de professionalisering en standaardisering van de Nederlandse tuinbouw in de eerste helft van de 20e eeuw. Door strikte sorteerregels in te voeren, konden de veilingen (zoals de genoemde "Amsterdamsche bak") een constante kwaliteit garanderen aan (inter)nationale kopers. De vermelding van specifieke rassen zoals 'Nantes' (peen) toont de reeds vergevorderde specialisatie in de groenteteelt aan. De regels voor verschillende periodes in het jaar laten zien dat de voorschriften rekening hielden met de natuurlijke groeicyclus en de seizoensgebonden beschikbaarheid van producten.

Kooplieden in dit dossier 100

Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 80.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 76.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 72.--
Elisabeth Gobets - van Brink Waterlooplein " 14.40
ANDIJVIE (Glas). Waterlooplein " 24.00
ANDIJVIE (GLAS) Waterlooplein " 20.80
ANDIJVIE (GLAS). Waterlooplein " 26.40
B 51-200 gram ongewasschen Waterlooplein
BOSPEEN (GLAS). Waterlooplein " 24.00
GLASKOOLRABI (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
GLASKOOLRABI. (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
L. Blitz Waterlooplein " 24.--
J. Renz. Waterlooplein " 26.00
J. Renz. Waterlooplein " 25.00
J. Renz. Waterlooplein f. 31.--
J. Renz. Waterlooplein f. 35.50
J. Renz. Waterlooplein f.32.50
I boven 20 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 25.60
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm.ø Waterlooplein
I boven 7 cm. Ø Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51-200 gram, ongewasschen Waterlooplein
III " 10-16 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 12.80
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6