Officiële circulaire/brief van een centrale organisatie. 20 februari 1942. Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, 's-Gravenhage. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V. 'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

DIRECTIE.
Dict. Dr.- Typ.JH.
No. 63/142.-
Rb.V.V.O.

's-Gravenhage, 20 Februari 1942.

AAN DE VEILINGEN.

[Paars stempel: No 105/15/1 M. 1942 23/2]

Ingaande Maandag 23 Februari 1942 gelden voor den afzet der hierna genoemde producten de volgende bepalingen:

Roode- gele-en witte kool.

Het percentage voor export naar Duitschland, zouterij en versche binnenlandsche consumptie bedraagt voor:
Roode- en gele kool: export 60%; binnenland 40%.
Witte kool: export 70%; zouterij 10%; binnenland 20%.

Deze percentages zijn bindend, met dien verstande, dat, wanneer de voor het binnenland bestemde hoeveelheid niet wordt afgenomen, het niet afgenomen deel alsnog ter beschikking komt van den export.

Afgifte ten behoeve van de Duitsche Weermacht op Bezugscheine kan blijven geschieden uit het exportgedeelte, terwijl de voor het binnenland bestemde hoeveelheid geheel ter beschikking komt van het Bureau voor Groenten- en Fruitvoorziening, Surinamestraat 18, den Haag (telefoon den Haag 18.26.65). Dit laatste geldt niet voor hoeveelheden sluitkool, welke voor het binnenland bestemd, in totaal minder dan 2.500 kg. bedragen.

Bevroren sluitkool.

Deze dient het eerst te worden aangevoerd en moet zoowel voor export als voor het binnenland worden geveild in de verhouding 80% export en 20% binnenland.

Mocht deze kool niet of niet ten volle voor export en/of binnenland (ten behoeve van het bureau Groenten-en Fruitvoorziening) worden afgenomen, dan dient men zich met onze Centrale, afdeeling Conserveering, in verbinding te stellen voor aflevering aan de drogerijen.

Bevroren peen.

Deze peen moet ongesorteerd worden aangevoerd en geveild tegen den prijs van f. 3.50 per 100 kg. ten behoeve van het Bureau voor Groenten- en Fruitvoorziening, eventueel van de drogerijen.

Opgave van den aanvoer en de hoeveelheid van deze peen dient daags tevoren aan onze Centrale te geschieden, welke nadere instructies zal geven aan wie moet worden geleverd.
Voor hoeveelheden met binnenlandsche bestemming van minder dan 2500 kg. gelden dezelfde bepalingen als bij de sluitkool.

(A) 19026 - '41 - K 983
z.o.z. Dit document is een directief schrijven van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale aan de Nederlandse veilingen tijdens de Duitse bezetting. De kern van het document is de vaststelling van dwingende quota voor de verdeling van de oogst tussen de export (bestemd voor Duitsland) en de binnenlandse markt.

De belangrijkste punten uit het document zijn:
1. Exploitatie: Een zeer hoog percentage van de kooloogst (tot 70-80%) wordt gereserveerd voor export naar Duitsland of de Weermacht. Dit illustreert de grootschalige onttrekking van voedsel aan de Nederlandse bevolking ten bate van de bezetter.
2. Centrale regie: De verdeling wordt strikt gecontroleerd door overheidsorganen zoals het Bureau voor Groenten- en Fruitvoorziening.
3. Preservering: Er wordt specifiek verwezen naar "zouterijen" en "drogerijen". Dit duidt op de noodzaak om groenten langer houdbaar te maken, waarschijnlijk voor militaire rantsoenen of wintervoorraden in Duitsland.
4. Prijsvaststelling: Voor producten zoals bevroren peen wordt een vaste prijs gedicteerd (f. 3.50 per 100 kg), wat wijst op een volledige uitschakeling van de vrije marktwerking. Het document dateert van februari 1942, een periode waarin de Duitse bezetter de Nederlandse economie steeds strakker inlijfde bij de eigen oorlogseconomie. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC) fungeerde hierbij als instrument van de bezetter om de voedselstroom te beheersen.

In 1942 begon de voedselschaarste in Nederland nijpend te worden. Terwijl de Nederlandse bevolking te maken kreeg met steeds krappere rantsoenen, werd een aanzienlijk deel van de landbouwproductie direct naar Duitsland getransporteerd of gereserveerd voor de Weermacht (zoals vermeld via de "Bezugscheine"). De vermelding van "bevroren" producten is interessant: de winter van 1941-1942 was extreem streng, wat leidde tot grote problemen bij de opslag en het transport van groenten, zoals hier in de instructies voor bevroren kool en peen gereflecteerd wordt.