Zakelijke brief / Circulaire. 20 februari 1942. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

[Stempel/Handgeschreven in blauw/zwart:] N^o 105/16/1 M. 1942 13/2

Afd.: Documentatie & Statistiek.-
Typ.: FA./AKL.-
No.: 48/'42.

AAN DE GEADRESSEERDE VEILINGSVEREENIGING.

's-Gravenhage, 20 Februari 1942.

Teneinde een nauwkeurig overzicht te verkrijgen van de onkosten, welke naast inkoop en vrachtkosten op den groot- en/of kleinhandel in groenten en fruit drukken, doen wij U bijgaand een enquête-formulier toekomen, waarin vervat eenige vragen betreffende bovengenoemd onderwerp.

In verband met de belangrijkheid van deze aangelegenheid, bovengenoemde kosten zijn immers van grooten invloed op de prijsbepaling der tuinbouwproducten voor den handel, zouden wij het ten zeerste op prijs stellen een zoo uitvoerig mogelijk antwoord op de door ons gestelde vragen te ontvangen.

Mochten er bij het beantwoorden der vragen moeilijkheden rijzen, zoo verzoeken wij U ons nadere inlichtingen te vragen.

Het betreffende formulier gelieve U ons volledig ingevuld, zoo spoedig mogelijk, doch uiterlijk vóór 26 Februari a.s., te doen toekomen. De invulling dient met inkt of met de schrijfmachine te geschieden.

Wanneer wij op genoemden datum geen antwoord van U ontvangen hebben, dan nemen wij aan, dat aan Uw veiling geen fusthuur wordt berekend.

U bij voorbaat dankend voor Uw medewerking,

NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE : -

[Handtekening 1: Onleesbaar] [Handtekening 2: Van Elden]

Bijl.
Enquête-formulier.

(A) 1902 d. B.V. 63 Deze brief is een administratief verzoek van de centrale overheidsinstantie die tijdens de Tweede Wereldoorlog de controle had over de groenten- en fruitsector. Het doel is dataverzameling ("enquête-formulier") met betrekking tot overheadkosten in de handel.

De kernpunten van de brief zijn:
1. Kostenbeheersing: De Centrale wil inzicht in de marges en onkosten van de groot- en kleinhandel om de officiële prijsbepaling voor tuinbouwproducten te kunnen vaststellen.
2. Strikte termijn: De geadresseerde krijgt slechts zes dagen de tijd (tot 26 februari) om te reageren, wat wijst op een dwingende bureaucratie.
3. Fusthuur: Er wordt specifiek gewezen op 'fusthuur' (huur van kratten/kisten). Als er niet gereageerd wordt, gaat de Centrale ervan uit dat deze kostenpost niet bestaat, wat direct financiële gevolgen zou kunnen hebben voor de veiling.
4. Formaliteit: De instructie om met inkt of schrijfmachine in te vullen benadrukt de officiële status van het document voor archivering en verwerking. De brief dateert uit februari 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Tijdens de bezettingsjaren was de economie nagenoeg volledig gecentraliseerd en onderworpen aan strikte prijscontroles en distributieregels.

De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale was een van de vakgroepen (onderdeel van de overkoepelende organisatie voor de landbouw) die door de bezetter en de Nederlandse bureaucreatie werden gebruikt om de voedselvoorziening en prijzen strak te reguleren. Dergelijke enquêtes waren essentieel voor het bureaucratische apparaat om de prijzen in de gehele keten — van teler tot consument — te beheersen en zwarte handel tegen te gaan, terwijl ze tegelijkertijd de export naar Duitsland faciliteerden. De dwingende toon en de korte deadline zijn typerend voor het oorlogsbestuur.