's-Gravenhage, 6 Maart 1942. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

Nº 105/18 / M. 1942 9/3 (handgeschreven)

DIRECTIE.
No.: 84/'42.
Dict: Dr. Typ.: gvb.

Aan de Veilingen.
[Handgeschreven handtekening]

's-Gravenhage, 6 Maart 1942.

Ingaande Maandag 9 Maart 1942 gelden voor de hierna genoemde producten de volgende bepalingen:

Raapstelen:

Deze behoeven niet meer te worden gebost, maar mogen ook los worden aangevoerd. Er dient echter op gelet te worden, dat de raapstelen mooi gelijk verpakt worden in kisten of kratten.

Kaskomkommers:

De prijzen voor dit product zijn:

Sorteering I vanaf 35 kg. p. 100 st. f. 50,-- per 100 stuks
" II van 30-35 " " 100 " " 37,50 " 100 "
" III " 25-30 " " 100 " " 25,-- " 100 "

Kool (roode-, witte- en savoye-):

"Gebokte" kool: Deze dient het eerst te worden geruimd en komt geheel ter beschikking van het Bureau Groenten- en Fruitvoorziening, Surinamestraat 18, den Haag (telefoon Haag 182665).

Wanneer niet meer dan 10% van de partij "gebokt" is, moet deze als "afwijkend" worden geveild tegen een prijs van 80% van den voor de goede kool vastgestelden prijs.

Bij een percentage "gebokte" kool van 10-20% bedraagt de prijs 70%, bij een percentage van 20-30% is deze 60% en bij een percentage van 30-50% "gebokt" 50% van den voor goede kool geldenden prijs.

Percentages en prijzen dienen door een vertegenwoordiger van het Bureau Groentenvoorziening en een vertegenwoordiger der veiling in onderling overleg te worden vastgesteld. Ook indien het percentage "gebokt" grooter is dan 50% dient de prijs in overleg te worden bepaald.

Verdeeling van den aanvoer:

Voor de goede kool gelden de volgende percentages:

roode kool } 60% export 40% binnenland
savoye kool }
witte kool 70% export 20% binnenland 10% zouterij

Gezonde bevroren kool moet voorts vóór de goede kool worden geruimd, waarbij dezelfde percentages gelden wat betreft de verdeeling voor export en binnenland.

Koolrapen:

Bevroren koolrapen dienen ter beschikking te worden gesteld van het Bureau Groentenvoorziening tegen een prijs van f. 2,50 per 100 kg.

z. o. z. (rechtsonder) * Onderwerp: Regulering van de aanvoer, sortering, prijsvorming en distributie van diverse groenten (raapstelen, komkommers, kool en koolrapen).
* Kernpunten:
* Versoepeling verpakking: Raapstelen hoeven niet meer gebost te worden, wat kan duiden op een tekort aan bindmateriaal of een behoefte aan snellere verwerking.
* Kwaliteitscontrole: Er wordt strikt onderscheid gemaakt tussen goede kwaliteit en "gebokte" (geschoten of kwalitatief mindere) kool, waarbij de prijs trapsgewijs daalt naarmate het percentage gebokte kool stijgt.
* Centrale distributie: Minderwaardige producten ("gebokte" kool, bevroren koolrapen) vallen direct onder de zeggenschap van het "Bureau Groenten- en Fruitvoorziening".
* Exportquota: Er zijn vaste percentages vastgesteld voor export versus binnenlands verbruik. Opvallend is dat het grootste deel (60-70%) van de kool bestemd is voor de export.
* Toon: Directief en bureaucratisch, kenmerkend voor een centrale overheidsinstantie die de markt beheerst. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze tijd was de voedselvoorziening volledig gecentraliseerd en onderworpen aan strikte regelgeving.

De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale fungeerde als een uitvoerend orgaan dat in nauwe samenwerking met de bezetter de productie en distributie reguleerde. De hoge exportpercentages (tot 70% voor witte kool) moeten in dit licht worden gezien: een aanzienlijk deel van de Nederlandse landbouwproductie was gedwongen bestemd voor Duitsland ("Wehrmachtversorgung" of civiele consumptie in Duitsland).

De gedetailleerde prijs- en kwaliteitsvoorschriften dienden om de zwarte markt tegen te gaan en de controle over de schaarse middelen te behouden. Het "Bureau Groenten- en Fruitvoorziening" was verantwoordelijk voor de toewijzing van voedsel binnen het distributiesysteem om hongersnood in de steden te voorkomen, terwijl de beste producten vaak het land verlieten.