Getypte circulaire (prijslijst voor groenten).
Origineel
Getypte circulaire (prijslijst voor groenten). 27 maart 1942 (27-3-'42). Rb.V.V.O. -2- Circulaire no. 139/'42 dd. 27-3-'42.
| GOED | AFWIJKEND | ||
|---|---|---|---|
| PEEN ZONDER LOF I 20-50 gr. | |||
| (gewasschen roode) | per 100 kg. | f.10.20 | f. 8.20 |
| PEEN ZONDER LOF (GELE) | |||
| (ongewasschen ) | " 100 " | " 3.70 | " 3.-- |
| SAVOYEKOOL (GROEN) | " 100 " | " 8.60 | " 6.90 |
| BOERENKOOL. | " 100 " | " 8.60 | " 6.90 |
| PREI tot 10 mm. Ø | " 100 " | " 6.80 | " 5.40 |
| KNOLSELDERIJ. | |||
| van 6 - 8 cm. Ø | " 100 " | " 10.50 | " 8.40 |
| WITLOF. | |||
| (ten hoogste 15 st. per kg.) | " 100 " | " 26.00 | " 20.80 |
| (meer dan 15 st. per kg. ) | " 100 " | " 21.00 | " 16.80 |
| SPRUITKOOL. | |||
| ( ongeschoond tot 4 cm. Ø ) | " 100 " | " 22.50 | " 18.00 |
| ( geschoond " 4 cm. Ø ) | " 100 " | " 32.50 | " 26.00 |
| KROTEN. | |||
| I tot ½ kg. per stuk | " 100 " | " 6.00 | " 4.80 |
| II van ½-1 " " " | " 100 " | " 4.50 | " 3.60 |
| III " 1-1½ " " " | " 100 " | " 3.50 | " 2.80 |
| GEKOOKTE KROTEN. | |||
| 3 stuks of meer dan 3 st. per | |||
| kg. | " 100 " | f.12.90 | |
| Minder dan 3 stuks per kg. | " 100 " | " 10.70 | |
| ROODE UIEN. | " 100 " | " 8.20 | " 6.60 |
| BOSPEEN (GLAS) (0.4 kg. peen | |||
| perbos) | " 100 bos | " 27.00 | " 21.60 |
| SLA (dunsel en snij-) | " 100 kg. | " 50.00 | " 40.00 |
| RABARBER. | " 100 " | " 37.00 | " 29.60 |
| RADIJS. | " 100 bos | " 6.00 | " 4.80 |
| SPINAZIE. (GLAS) | " 100 kg. | " 41.00 | " 32.80 |
| KASKOMKOMMERS STEK. | " 100 " | " 36.00 | |
| UIEN (NEP). | " 100 " | " 7.00 | " 5.60 |
| ANDIJVIE (GLAS) | " 100 " | " 39.00 | " 31.20 |
| SJALOTTEN. | " 100 " | " 10.90 | " 8.70 |
| MEI- EN HERFSTRAPEN. | " 100 " | " 4.20 | " 3.40 |
| KOOLRAPEN. | " 100 " | " 4.00 | " 3.20 |
| RAMENAS. | " 100 " | " 11.50 | " 9.20 |
| DRUIVEN. | " 100 " | "110.-- | " 88.-- |
| BLOEMKOOL. | |||
| II van 16-20 cm. over den kop ge- | |||
| meten | " 100 st. | " 24.-- | " 19.20 |
| III " 10-16 cm. over den kop ge- | |||
| meten | " 100 " | " 16.-- | " 12.80 |
./.3. Dit document is een officiële prijslijst voor diverse groenten en fruit, uitgevaardigd tijdens de Tweede Wereldoorlog. De prijzen zijn nauwkeurig vastgesteld per eenheid (meestal 100 kg, maar ook per 100 bosjes of 100 stuks).
Opvallende kenmerken:
* Kwaliteitsdifferentiatie: Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen "GOED" en "AFWIJKEND" (minder kwalitatieve producten), waarbij de prijs voor de laatste categorie consequent lager ligt.
* Specificaties: De lijst bevat zeer gedetailleerde criteria voor de prijsbepaling, zoals gewicht per stuk (bijv. kroten), diameter (prei, knolselderij, spruitkool) of teeltwijze (glas voor spinazie en andijvie).
* Schoonmaakkosten: Bij spruitkool is er een aanzienlijk prijsverschil tussen "ongeschoond" (f. 22.50) en "geschoond" (f. 32.50), wat duidt op de waarde van arbeid.
* Luxeartikelen: Druiven vallen op door de extreem hoge prijs (f. 110.-- per 100 kg) vergeleken met basisgroenten zoals koolrapen (f. 4.--). Het document dateert van maart 1942, een periode waarin Nederland bezet was door Nazi-Duitsland. Om de voedselschaarste te beheersen en zwarte handel tegen te gaan, voerde de bezetter via het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd (Rb.V.V.O.) een streng geleide economie in.
Dergelijke circulaire lijsten waren essentieel voor handelaren, veilingen en winkeliers. De overheid stelde maximumprijzen vast voor bijna alle levensmiddelen. Deze bureaucratische controle zorgde ervoor dat producten via het distributiesysteem (de bonnenkaarten) voor de gemiddelde burger betaalbaar moesten blijven, hoewel in de praktijk veel producten schaars werden of enkel op de zwarte markt tegen veel hogere prijzen verkrijgbaar waren. De precisie van de afmetingen en gewichten in dit document toont aan hoe diep de overheidsbemoeienis in het dagelijks leven en de handel was doorgedrongen. Rijksbureau