Getypte brief op officieel briefpapier met handgeschreven kanttekeningen en handtekeningen. 18 augustus 1942. Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, Afdeeling: Heffingen. De gezamenlijke veilingen ("Aan de Veilingen"). NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

Afdeeling: HEFFINGEN
Dict.: vdW. - Typ.: MC. -
No. 360/'42.

AAN DE VEILINGEN

No= 105/45/4 M. 1942 19/8.
's-Gravenhage, 18 Augustus 1942.

Betr. 8% Heffingen v.d. Kleinhandel

Mijne Heeren,

Met onze circulaire dd. 11 Mei No. 194 deelden wij U mede, dat tot nader order de gestelde minima van f.0.65 per 100 kg. en f.0.35 per 100 stuks bij de berekening der heffing niet behoefden te worden toegepast.

In verband met de daling der prijzen van diverse producten is het ons echter niet mogelijk dit systeem langer te handhaven. Binnen korten tijd zullen wij U dan ook berichten op welke producten de minimumheffing geïncasseerd moet worden.

Wij deelen U dit nu reeds mede, opdat U zich op deze nieuwe wijze van berekenen, welke natuurlijk voor U meer werk met zich brengt, kunt instellen.

Zooals in onze circulaire dd. 6 Mei No.187 reeds werd aangegeven zoudt U nog nadere instructies ontvangen inzake de besteding van het U toekomende gedeelte der heffing.

Wij berichten U thans, dat dit gedeelte kan worden aangewend tot dekking van bijzondere kosten die de uitvoering van de verschillende maatregelen met zich mede brengen.

Verder wijzen wij U nog op de Treuhänder, die voor diverse Joodsche firma's worden ingeschakeld. Deze treden op als beheerders dezer firma's en ontvangen uit dien hoofde de veilingpunten. Wij verzoeken U er echter rekening mee te houden dat deze Treuhänder indien zij optreden voor een firma die heffingplichtig is, verplicht zijn heffing te betalen ook al mochten zij uit hoofde van het bedrijf van henzelf niet heffingplichtig zijn. Wanneer U eventueel bij de incasseering der heffing deze gedragslijn niet hebt toegepast dan verzoeken wij U alsnog met terugwerkende kracht tot incasseering over te gaan.

Naar wij nog vernamen berekenden eenige veilingen geen heffing over aankoopen door kleinhandelaren op Wehrmachts Bezugscheine, hetgeen echter niet juist is, daar ook in deze gevallen heffing verschuldigd is.

Mocht dit ook bij U zijn voorgekomen dan gelieve U de heffing nog met terugwerkende kracht in rekening te brengen.

Hoogachtend,
NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE:

[Handgeschreven handtekeningen]
Vanderlaan [-] [Onleesbaar]

R.b.V.V.O.
(A) 21976 - '42 - K 983 * Administratieve wijzigingen: De brief kondigt de herinvoering van minimumheffingen aan vanwege dalende marktprijzen. Dit duidt op een strakke regulering van de groenten- en fruitmarkt tijdens de bezettingsjaren.
* Arisering van bedrijven: Een cruciaal element in de tekst is de instructie over de "Treuhänder" (bewindvoerders) die aangesteld zijn bij "Joodsche firma's". Dit verwijst direct naar de onteigening en "arisering" van Joodse ondernemingen. De Centrale stelt hier onomstotelijk vast dat de heffingen betaald moeten blijven worden, ook onder het nieuwe (gedwongen) beheer.
* Duitse oorlogseconomie: De vermelding van "Wehrmachts Bezugscheine" (Duitse leger-inkoopbonnen) laat zien dat de Nederlandse voedselproductie direct werd ingezet voor de Duitse bezetter, maar dat de Nederlandse administratie (de Centrale) er nauwgezet op toezag dat ook over deze transacties de reguliere heffingen werden afgedragen.
* Dwingend karakter: De herhaalde opdracht om heffingen "met terugwerkende kracht" te innen bij onjuiste toepassing in het verleden, wijst op een streng toezicht en een bureaucratische striktheid. Deze brief uit augustus 1942 is een illustratie van de werkwijze van de zogenaamde "bedrijfsschappen" en centrale organen tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC) was onderdeel van de ordening van het economische leven onder toezicht van de bezetter.

Het document bevindt zich op het snijvlak van dagelijkse economische beslommeringen (marktprijzen en administratie) en de gruwelijke realiteit van de Jodenvervolging. In 1942 was het proces van de economische uitsluiting van Joden in volle gang; hun bedrijven werden onder beheer gesteld van nationaalsocialistische bewindvoerders (Treuhänder). De brief toont aan hoe de bureaucratie de continuïteit van belasting- en heffingsstromen waarborgde, ongeacht de tragische achtergrond van de onteigening van die ondernemingen.